Giải Bài 3.18 trang 9 SBT Hoá học 10
Đề bài
Sự phân bố electron theo ô orbital nào dưới đây là đúng?
A. (một ô orbital chứa hai mũi tên cùng hướng lên).
B. (ba ô orbital, mỗi ô một mũi tên hướng lên).
C. (ba ô orbital: ô thứ nhất hai mũi tên ngược chiều, ô thứ hai một mũi tên hướng lên, ô thứ ba trống).
D. (ba ô orbital: ô thứ nhất hai mũi tên ngược chiều, ô thứ hai một mũi tên hướng lên, ô thứ ba một mũi tên hướng lên).
Bốn phương án biểu diễn electron trong các ô orbital bằng mũi tên: A là một ô chứa hai mũi tên cùng hướng lên (↑↑); B là ba ô vuông cạnh nhau, mỗi ô một mũi tên hướng lên (↑ | ↑ | ↑); C là ba ô vuông cạnh nhau, ô thứ nhất có hai mũi tên ngược chiều (↑↓), ô thứ hai một mũi tên hướng lên (↑), ô thứ ba trống; D là ba ô vuông cạnh nhau, ô thứ nhất hai mũi tên ngược chiều (↑↓), ô thứ hai một mũi tên hướng lên (↑), ô thứ ba một mũi tên hướng lên (↑).
Lời giải
Kiến thức cần dùng (SGK Hoá 10 KNTT):
- Nguyên lí Pauli: Mỗi orbital (ô) chỉ chứa tối đa 2 electron và hai electron này phải có chiều tự quay ngược nhau (biểu diễn ↑↓), không được cùng chiều (↑↑).
- Quy tắc Hund: Trong cùng một phân lớp, electron phân bố vào các orbital sao cho số electron độc thân là tối đa; nghĩa là phải điền mỗi electron vào một ô trống (cùng chiều) trước, chỉ khi hết ô trống mới ghép đôi.
Xét từng phương án:
- A. ↑↑ (một ô): Hai electron trong cùng một orbital nhưng cùng chiều tự quay → vi phạm nguyên lí Pauli → Sai.
- B. ↑ | ↑ | ↑ (ba ô): Ba electron nằm ở ba orbital riêng, mỗi electron một ô, cùng chiều → số electron độc thân tối đa (= 3), đúng Pauli và đúng quy tắc Hund → Đúng.
- C. ↑↓ | ↑ | (ô trống): Orbital thứ nhất đã ghép đôi (↑↓) trong khi vẫn còn ô thứ ba trống → chưa đạt số electron độc thân tối đa → vi phạm quy tắc Hund → Sai.
- D. ↑↓ | ↑ | ↑ (ba ô): Orbital thứ nhất ghép đôi khi các ô bên cạnh chỉ mới có 1 electron độc thân → cách điền không tuân theo trình tự của quy tắc Hund (phải bán bão hoà từng ô trước) → Sai.
Kết luận: Chỉ có phương án B biểu diễn đúng sự phân bố electron theo ô orbital (thoả mãn đồng thời nguyên lí Pauli và quy tắc Hund).
Đáp án đúng: B
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.