Sách bài tập Khoa học tự nhiên 8

Giải Bài 6.21 trang 22 SBT Khoa học tự nhiên 8

Bài 6. Tính theo phương trình hoá học

Đề bài

Phần lớn sulfuric acid (H2SO4H_2SO_4) được sản xuất từ lưu huỳnh, oxygen và nước theo công nghệ tiếp xúc. Giai đoạn đầu, đốt lưu huỳnh để tạo ra sulfur dioxide (SO2SO_2). Tiếp theo, sulfur dioxide bị oxi hoá thành sulfur trioxide (SO3SO_3) bởi oxygen với sự có mặt của chất xúc tác vanadium(V) oxide. Cuối cùng, dùng H2SO4H_2SO_4 98% hấp thụ sulfur trioxide được oleum H2SO4⋅nSO3H_2SO_4 \cdot nSO_3 để sản xuất sulfuric acid 98 – 99%.

a) Viết PTHH các phản ứng của mỗi giai đoạn trong quy trình trên.

b) Tính khối lượng H2SO4H_2SO_4 tối đa có thể thu được từ 32 tấn lưu huỳnh.

c) Trong giai đoạn đầu tiên, nếu khối lượng lưu huỳnh bị đốt là 64 kg thì thể tích khí oxygen (ở 25 °C, 1 bar) phản ứng và khối lượng sulfur dioxide tạo thành là

c) Trong giai đoạn đầu tiên, nếu khối lượng lưu huỳnh bị đốt là 64 kg thì thể tích khí oxygen (ở 25°C, 1 bar) phản ứng và khối lượng sulfur dioxide tạo thành là
A. 49,58 lít; 128 kg.
B. 49,58 m³; 128 kg.
C. 49,58 lít; 160 kg.
D. 49,58 m³; 160 kg.

d) Tính khối lượng nước cần dùng để pha với 100 g dung dịch H2SO4H_2SO_4 98% thu được dung dịch H2SO4H_2SO_4 10%. Nêu cách thực hành pha dung dịch.

e) Để thu được 48 kg sulfur dioxide thì cần phải đốt bao nhiêu kg lưu huỳnh, biết hiệu suất phản ứng là 96%?
A. 50,00 kg.
B. 24,00 kg.
C. 25,00 kg.
D. 23,04 kg.

Lời giải

a) Phương trình hoá học của ba giai đoạn

Giai đoạn 1 (đốt lưu huỳnh):
S+O2→t∘SO2S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2

Giai đoạn 2 (oxi hoá SO2SO_2, xúc tác V2O5V_2O_5):
2SO2+O2→t∘, V2O52SO32SO_2 + O_2 \xrightarrow{t^\circ,\ V_2O_5} 2SO_3

Giai đoạn 3 (hấp thụ tạo sulfuric acid):
SO3+H2O→H2SO4SO_3 + H_2O \rightarrow H_2SO_4

b) Khối lượng H2SO4H_2SO_4 tối đa từ 32 tấn lưu huỳnh

Theo sơ đồ hợp thức, mỗi nguyên tử S chuyển thành một phân tử H2SO4H_2SO_4:
S→SO2→SO3→H2SO4S \rightarrow SO_2 \rightarrow SO_3 \rightarrow H_2SO_4

Số mol S: nS=3232=1n_S = \dfrac{32}{32} = 1 (tấn‑mol).

Vậy nH2SO4=nS=1n_{H_2SO_4} = n_S = 1 (tấn‑mol).

Khối lượng: mH2SO4=1×98=98m_{H_2SO_4} = 1 \times 98 = 98 (tấn).

c) Với 64 kg lưu huỳnh

S+O2→t∘SO2S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2

nS=6432=2n_S = \dfrac{64}{32} = 2 (kmol) =2000= 2000 mol.

Theo phương trình: nO2=nSO2=nS=2000n_{O_2} = n_{SO_2} = n_S = 2000 mol.

Thể tích O2O_2 (ở 25 °C, 1 bar, dùng 24,7924{,}79 L/mol):
VO2=2000×24,79=49 580 L=49,58 m3V_{O_2} = 2000 \times 24{,}79 = 49\,580\ \text{L} = 49{,}58\ \text{m}^3

Khối lượng SO2SO_2: mSO2=2×64=128m_{SO_2} = 2 \times 64 = 128 (kg).

Vậy chọn B. 49,58 m³; 128 kg.

d) Khối lượng nước cần pha

Khối lượng H2SO4H_2SO_4 nguyên chất trong 100 g dung dịch 98%:
mH2SO4=100×98%=98 gm_{H_2SO_4} = 100 \times 98\% = 98\ \text{g}

Khi pha loãng, lượng H2SO4H_2SO_4 không đổi. Khối lượng dung dịch mới (nồng độ 10%):
mdd moi=9810%=980 gm_{dd\ moi} = \dfrac{98}{10\%} = 980\ \text{g}

Khối lượng nước cần thêm:
mH2O=980−100=880 gm_{H_2O} = 980 - 100 = 880\ \text{g}

*Cách thực hành pha dung dịch:* Lấy 880 g (≈ 880 mL) nước cho vào cốc chịu nhiệt. Rót từ từ 100 g dung dịch H2SO4H_2SO_4 98% theo đũa thuỷ tinh vào cốc nước, vừa rót vừa khuấy đều (tuyệt đối không làm ngược lại – không đổ nước vào acid đặc vì phản ứng toả nhiệt mạnh gây bắn acid). Để nguội, thu được dung dịch H2SO4H_2SO_4 10%. Cần đeo kính bảo hộ và găng tay khi thao tác.

e) Khối lượng lưu huỳnh cần đốt (hiệu suất 96%)

S+O2→t∘SO2S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2

nSO2=4864=0,75n_{SO_2} = \dfrac{48}{64} = 0{,}75 (kmol).

Theo phương trình, lượng S lí thuyết: nS=nSO2=0,75n_S = n_{SO_2} = 0{,}75 kmol → mS (lt)=0,75×32=24m_{S\ (lt)} = 0{,}75 \times 32 = 24 (kg).

Vì hiệu suất 96% nên khối lượng S thực tế cần đốt:
mS=2496%=25 (kg)m_S = \dfrac{24}{96\%} = 25\ \text{(kg)}

Vậy chọn C. 25,00 kg.

Đáp số

a) S+O2→t∘SO2S+O_2\xrightarrow{t^\circ}SO_2; 2SO2+O2→t∘,V2O52SO32SO_2+O_2\xrightarrow{t^\circ,V_2O_5}2SO_3; SO3+H2O→H2SO4SO_3+H_2O\rightarrow H_2SO_4b) 98 tấnc) B (49,58 m³; 128 kg)d) 880 g nướce) C (25,00 kg)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.