Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 11.16 trang 32 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 11. Điện trở. Định luật Ohm

Đề bài

Hãy vẽ đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào giá trị điện trở của dây dẫn dựa trên bảng số liệu dưới đây.

| Hiệu điện thế U = 2 V ||
| Điện trở R (Ω) | Cường độ dòng điện I (A) |
| --- | --- |
| 1 | 2 |
| 2 | 1 |
| 4 | 0,5 |

Lời giải

Bước 1. Nhận xét số liệu.

Với hiệu điện thế không đổi U=2 VU = 2\ \text{V}, ta kiểm tra tích I⋅RI\cdot R ở mỗi cặp số liệu:

- R=1 Ω, I=2 A⇒I⋅R=2⋅1=2R = 1\ \Omega,\ I = 2\ \text{A}\Rightarrow I\cdot R = 2\cdot 1 = 2
- R=2 Ω, I=1 A⇒I⋅R=1⋅2=2R = 2\ \Omega,\ I = 1\ \text{A}\Rightarrow I\cdot R = 1\cdot 2 = 2
- R=4 Ω, I=0,5 A⇒I⋅R=0,5⋅4=2R = 4\ \Omega,\ I = 0{,}5\ \text{A}\Rightarrow I\cdot R = 0{,}5\cdot 4 = 2

Tích I⋅RI\cdot R luôn bằng 2=U2 = U, đúng theo định luật Ohm I=UR=2RI = \dfrac{U}{R} = \dfrac{2}{R}. Vậy khi UU không đổi, cường độ dòng điện II tỉ lệ nghịch với điện trở RR.

Bước 2. Vẽ đồ thị II theo RR.

- Trục nằm ngang: điện trở R (Ω)R\ (\Omega).
- Trục thẳng đứng: cường độ dòng điện I (A)I\ (\text{A}).
- Xác định (chấm) các điểm theo bảng số liệu: A(1; 2)A(1;\ 2), B(2; 1)B(2;\ 1), C(4; 0,5)C(4;\ 0{,}5).
- Nối các điểm lại bằng một đường cong trơn đi qua chúng.

Mô tả dạng đồ thị (đường cong I=2RI = \dfrac{2}{R}):

```
I (A)
2 |A
| \
1 | \__B
| \____
0,5| C_____
+----+----+----+----+----> R (Ω)
0 1 2 3 4
```

Bước 3. Kết luận.

Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của II vào RR (khi U=2 VU = 2\ \text{V} không đổi) là một đường cong (nhánh hypebol): RR càng lớn thì II càng nhỏ. Đồ thị đi xuống, cong và không phải là đường thẳng, thể hiện II tỉ lệ nghịch với RR theo công thức I=2RI = \dfrac{2}{R}.

Đáp số

Đồ thị là đường cong (hypebol) đi qua các điểm (1;2)(1;2), (2;1)(2;1), (4;0,5)(4;0,5); I=2RI = \dfrac{2}{R}, II tỉ lệ nghịch với RR

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.