Giải Bài 13.5 trang 35 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Có thể dùng sơ đồ mạch điện nào dưới đây (Hình 13.2) để xác định công suất tiêu thụ điện trên điện trở R?
A. Sơ đồ 1.
B. Sơ đồ 2.
C. Sơ đồ 3.
D. Sơ đồ 4.
Hình 13.2 gồm 4 sơ đồ mạch điện, mỗi sơ đồ có điện trở R, nguồn điện và khoá K. Sơ đồ 1: ampe kế (A) mắc nối tiếp phía trên với R, một ampe kế (A) khác mắc ở nhánh bên. Sơ đồ 2: vôn kế (V) mắc phía trên nối tiếp với R, một vôn kế (V) khác mắc ở nhánh bên. Sơ đồ 3: ampe kế (A) mắc nối tiếp phía trên với R, vôn kế (V) mắc song song ở nhánh bên. Sơ đồ 4: vôn kế (V) mắc phía trên song song với R, ampe kế (A) mắc nối tiếp ở nhánh bên.
Lời giải
Phân tích yêu cầu: Để xác định công suất tiêu thụ điện trên điện trở ta dùng công thức:
Trong đó:
- là hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở → phải đo bằng vôn kế mắc song song với .
- là cường độ dòng điện chạy qua điện trở → phải đo bằng ampe kế mắc nối tiếp với .
Xét từng sơ đồ:
a) Sơ đồ 1: dùng hai ampe kế → chỉ đo được dòng điện, không đo được hiệu điện thế nên không tính được . Loại.
b) Sơ đồ 2: dùng hai vôn kế → chỉ đo được hiệu điện thế, không đo được dòng điện nên không tính được . Loại.
c) Sơ đồ 3: ampe kế mắc nối tiếp với (đo được qua ) và vôn kế mắc song song với (đo được giữa hai đầu ). Có đủ và nên tính được . Thỏa mãn.
d) Sơ đồ 4: vôn kế mắc nối tiếp còn ampe kế mắc song song → mắc sai vị trí, không đo đúng và của . Loại.
Kết luận: Chỉ sơ đồ 3 có ampe kế nối tiếp và vôn kế song song với , cho phép xác định công suất tiêu thụ trên .
Chọn đáp án C.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.