Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 13.8 trang 36 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 13. Điện năng. Công và công suất điện

Đề bài

Trên bóng đèn dây tóc Đ1_1 có ghi 220 V – 100 W và trên bóng đèn dây tóc Đ2_2 có ghi 220 V – 40 W.

a) So sánh điện trở của hai bóng đèn khi chúng sáng bình thường.

b) Mắc nối tiếp hai bóng này vào hiệu điện thế 220 V thì đèn nào sáng hơn, vì sao? Tính điện năng mà mạch điện này sử dụng trong 1 giờ. Cho rằng điện trở của các bóng đèn có giá trị như khi chúng sáng bình thường.

c) Mắc song song hai bóng đèn này vào hiệu điện thế 220 V thì đèn nào sáng hơn, vì sao? Tính điện năng mà mạch điện này sử dụng trong 1 giờ.

Lời giải

a) So sánh điện trở của hai bóng đèn khi chúng sáng bình thường

Khi đèn sáng bình thường, hiệu điện thế và công suất bằng giá trị định mức. Điện trở của mỗi đèn tính theo công thức R=U2PR=\dfrac{U^2}{P}:

R1=U12P1=2202100=484 ΩR_1=\frac{U_1^2}{P_1}=\frac{220^2}{100}=484\ \Omega

R2=U22P2=220240=1210 ΩR_2=\frac{U_2^2}{P_2}=\frac{220^2}{40}=1210\ \Omega

Vậy R2>R1R_2 > R_1 (cụ thể R2=2,5 R1R_2 = 2{,}5\,R_1): điện trở của đèn Đ2_2 lớn hơn điện trở của đèn Đ1_1.

b) Mắc nối tiếp hai đèn vào hiệu điện thế 220 V

Khi mắc nối tiếp, cường độ dòng điện qua hai đèn bằng nhau (I1=I2=II_1=I_2=I). Công suất tiêu thụ thực của mỗi đèn là P=I2RP=I^2R, nên đèn nào có điện trở lớn hơn thì tiêu thụ công suất lớn hơn và sáng hơn.

Vì R2>R1R_2 > R_1 nên đèn Đ2_2 sáng hơn (ngược với khi chúng sáng bình thường). Tuy vậy cả hai đều sáng yếu hơn mức bình thường.

Điện trở tương đương của mạch:

R=R1+R2=484+1210=1694 ΩR=R_1+R_2=484+1210=1694\ \Omega

Công suất mạch tiêu thụ:

P=U2R=22021694≈28,6 WP=\frac{U^2}{R}=\frac{220^2}{1694}\approx 28{,}6\ \text{W}

Điện năng mạch sử dụng trong 1 giờ (t=1 h=3600 st=1\ \text{h}=3600\ \text{s}):

A=P t≈28,6×3600≈102 857 J≈0,029 kW·hA=P\,t\approx 28{,}6\times 3600\approx 102\,857\ \text{J}\approx 0{,}029\ \text{kW·h}

c) Mắc song song hai đèn vào hiệu điện thế 220 V

Khi mắc song song, mỗi đèn được đặt đúng hiệu điện thế định mức 220 V nên cả hai đèn đều sáng bình thường. Đèn nào có công suất định mức lớn hơn thì sáng hơn.

Vì P1=100 W>P2=40 WP_1=100\ \text{W} > P_2=40\ \text{W} nên đèn Đ1_1 sáng hơn.

Công suất mạch tiêu thụ bằng tổng công suất định mức của hai đèn:

P=P1+P2=100+40=140 WP=P_1+P_2=100+40=140\ \text{W}

Điện năng mạch sử dụng trong 1 giờ:

A=P t=140×3600=504 000 J=0,14 kW·hA=P\,t=140\times 3600=504\,000\ \text{J}=0{,}14\ \text{kW·h}

Đáp số

R1=484 ΩR_1=484\ \Omega, R2=1210 ΩR_2=1210\ \Omega nên R2=2,5 R1R_2=2{,}5\,R_1Đèn Đ2_2 sáng hơn; A≈102 857 J≈0,029 kW·hA\approx 102\,857\ \text{J}\approx 0{,}029\ \text{kW·h}Đèn Đ1_1 sáng hơn; A=504 000 J=0,14 kW·hA=504\,000\ \text{J}=0{,}14\ \text{kW·h}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.