Giải Bài 16.4 trang 49 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Năng lượng mặt trời làm chênh lệch nhiệt độ giữa các vùng trên Trái Đất gây ra gió và dòng hải lưu.
B. Năng lượng từ gió và từ sóng biển cũng có nguồn gốc từ năng lượng mặt trời.
C. Năng lượng từ dòng chảy không có nguồn gốc từ mặt trời mà do sự chênh lệch độ cao ở bề mặt đất.
D. Động năng và thế năng của hơi nước ở trên cao được chuyển hoá từ nhiệt năng của Mặt Trời.
Lời giải
Phân tích yêu cầu: Đề hỏi phát biểu không đúng, nghĩa là ta tìm phát biểu sai về nguồn gốc của các dạng năng lượng trên Trái Đất.
a) Xét A: Năng lượng mặt trời chiếu xuống Trái Đất không đều, làm các vùng nóng lạnh khác nhau (xích đạo nóng, hai cực lạnh). Sự chênh lệch nhiệt độ này tạo ra sự chênh lệch áp suất không khí sinh ra gió, và làm nước biển chuyển động tạo thành dòng hải lưu. → Phát biểu đúng.
b) Xét B: Gió sinh ra do năng lượng mặt trời (như ý A); sóng biển lại do gió thổi trên mặt biển tạo thành. Vậy năng lượng của gió và sóng biển đều bắt nguồn từ năng lượng mặt trời. → Phát biểu đúng.
c) Xét C: Nước ở sông, suối chảy từ trên cao xuống là nhờ vòng tuần hoàn của nước: Mặt Trời làm nước bốc hơi, hơi nước lên cao gặp lạnh ngưng tụ thành mưa rơi xuống vùng núi cao, rồi chảy xuống thấp. Như vậy năng lượng của dòng chảy vẫn có nguồn gốc từ năng lượng mặt trời, chứ không phải tự nhiên mà có do chênh lệch độ cao. → Phát biểu này sai.
d) Xét D: Mặt Trời cung cấp nhiệt làm nước bốc hơi; hơi nước bay lên cao nên có động năng và thế năng. Các dạng năng lượng này được chuyển hoá từ nhiệt năng của Mặt Trời. → Phát biểu đúng.
Kết luận: Phát biểu không đúng là C, vì năng lượng của dòng chảy thực chất vẫn bắt nguồn từ năng lượng mặt trời (thông qua vòng tuần hoàn của nước), không phải "không có nguồn gốc từ mặt trời".
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.