Giải Bài 19.9 trang 61 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Kali (potassium) tác dụng với nước ở ngay nhiệt độ thường. Trong khi đó kẽm (zinc) và sắt (iron) không tác dụng với nước ở nhiệt độ thường nhưng tác dụng với hơi nước ở điều kiện nhiệt độ cao.
a) Viết PTHH các phản ứng của các kim loại trên với nước. Ghi rõ điều kiện phản ứng (nếu có).
b) So sánh độ hoạt động hoá học của kali với kẽm, sắt. Từ các dữ kiện trên có thể so sánh được độ hoạt động hoá học của kẽm và sắt không?
c) Đề xuất thí nghiệm để so sánh độ hoạt động hoá học của kẽm và sắt.
d) Dựa vào dãy hoạt động hoá học, cho biết kim loại kẽm hay sắt hoạt động hoá học mạnh hơn? Viết PTHH minh hoạ.
Lời giải
a) Phương trình hoá học các phản ứng với nước
- Kali tác dụng với nước ngay ở nhiệt độ thường:
- Kẽm tác dụng với hơi nước ở nhiệt độ cao:
- Sắt tác dụng với hơi nước ở nhiệt độ cao:
b) So sánh độ hoạt động hoá học
- Kali phản ứng được với nước ngay ở nhiệt độ thường, còn kẽm và sắt phải ở nhiệt độ cao mới tác dụng với hơi nước. Điều đó chứng tỏ kali hoạt động hoá học mạnh hơn kẽm và mạnh hơn sắt.
- Từ các dữ kiện trên không so sánh được độ hoạt động hoá học của kẽm và sắt, vì cả hai đều phản ứng ở cùng một điều kiện giống nhau (với hơi nước ở nhiệt độ cao), chưa có dấu hiệu nào để phân biệt kim loại nào mạnh hơn.
c) Đề xuất thí nghiệm so sánh độ hoạt động của kẽm và sắt
Dùng phản ứng kim loại mạnh đẩy kim loại yếu ra khỏi dung dịch muối:
- Cho một lá (đinh) kẽm vào dung dịch muối sắt(II) sulfate , đồng thời cho một đinh sắt vào dung dịch muối kẽm sulfate .
- Quan sát: lá kẽm tan dần và có lớp kim loại màu xám bám vào (sắt được giải phóng), còn đinh sắt trong dung dịch không có hiện tượng gì.
Kết luận: kẽm đẩy được sắt ra khỏi dung dịch muối, còn sắt không đẩy được kẽm, nên kẽm hoạt động hoá học mạnh hơn sắt.
(Có thể thay bằng cách: cho hai mẩu kẽm và sắt có khối lượng, kích thước như nhau vào hai ống nghiệm đựng cùng một dung dịch acid HCl cùng nồng độ; kẽm phản ứng mạnh hơn, bọt khí thoát ra nhanh hơn ⇒ kẽm hoạt động hoá học mạnh hơn sắt.)
d) Dựa vào dãy hoạt động hoá học
Trong dãy hoạt động hoá học: K, …, Zn, Fe, … kẽm đứng trước sắt nên kẽm hoạt động hoá học mạnh hơn sắt.
PTHH minh hoạ (kẽm đẩy sắt ra khỏi dung dịch muối):
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.