Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 20.16 trang 64 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 20. Tách kim loại và việc sử dụng hợp kim   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khí lò cao trong sản xuất gang thép thường chứa các khí gì? Các khí này ảnh hưởng thế nào tới môi trường xung quanh? Em hãy đề xuất cách xử lí các khí này trước khi thải ra môi trường xung quanh.

Lời giải

Phân tích đề: Trong lò cao, người ta dùng than cốc (C) và khí CO để khử các oxide sắt thành gang. Quá trình đốt cháy than cốc và khử oxide sinh ra một lượng lớn khí thoát ra ở miệng lò, gọi là khí lò cao.

a) Khí lò cao thường chứa các khí gì?

- COCO (carbon monoxide): sinh ra do than cốc cháy thiếu oxygen và từ phản ứng khử oxide sắt, một phần CO chưa phản ứng hết thoát ra ngoài.
- CO2CO_2 (carbon dioxide): sản phẩm của quá trình đốt cháy than cốc và phản ứng khử oxide sắt.
- SO2SO_2 (sulfur dioxide): do trong than cốc và quặng thường lẫn tạp chất chứa lưu huỳnh, khi cháy tạo ra SO2SO_2.
- N2N_2 (nitrogen): có sẵn trong không khí thổi vào lò (chiếm phần lớn thể tích), hầu như không phản ứng nên thoát ra.
- Ngoài ra còn kèm theo bụi (bụi quặng, bụi than).

b) Ảnh hưởng của các khí này tới môi trường:

- COCO: là khí rất độc, không màu, không mùi; khi hít phải sẽ kết hợp với hemoglobin trong máu làm giảm khả năng vận chuyển oxygen, gây ngộ độc, nguy hiểm đến tính mạng con người và động vật.
- CO2CO_2: là khí gây hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất nóng lên, biến đổi khí hậu.
- SO2SO_2: là khí độc, gây kích ứng đường hô hấp; khi gặp hơi nước trong không khí tạo thành acid, là nguyên nhân chính gây mưa acid, làm hư hại cây cối, công trình, ô nhiễm đất và nguồn nước.
- Bụi: gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến hô hấp và sức khỏe con người.

c) Đề xuất cách xử lí khí thải trước khi thải ra môi trường:

- Lọc bụi: cho khí thải đi qua hệ thống lọc bụi (bằng túi vải, lọc tĩnh điện…) để tách bụi ra khỏi dòng khí.
- Tận dụng khí CO: vì CO cháy được và sinh nhiều nhiệt nên thu hồi khí lò cao để làm nhiên liệu đốt (đốt nóng không khí trước khi thổi vào lò, hoặc cấp nhiệt cho các lò khác), vừa đỡ lãng phí vừa chuyển CO độc thành CO2CO_2.
- Xử lí SO2SO_2: dẫn khí qua dung dịch kiềm (ví dụ nước vôi trong Ca(OH)2Ca(OH)_2) để hấp thụ, giữ lại khí độc:
SO2+Ca(OH)2→CaSO3+H2OSO_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow CaSO_3 + H_2O
- Hạn chế CO2CO_2: trồng nhiều cây xanh quanh khu vực nhà máy; nghiên cứu thu hồi, tái sử dụng CO2CO_2.

Sau khi được lọc bụi và xử lí khí độc, khí thải mới được thải ra môi trường, giúp giảm ô nhiễm không khí.

Đáp số

Khí lò cao thường chứa: CO, CO₂, SO₂, N₂ và kèm theo bụi.CO độc gây ngộ độc; CO₂ gây hiệu ứng nhà kính; SO₂ độc và gây mưa acid; bụi gây ô nhiễm không khí.Lọc bụi; thu hồi CO làm nhiên liệu đốt; hấp thụ SO₂ bằng nước vôi trong; trồng cây xanh giảm CO₂ rồi mới thải ra môi trường.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.