Giải Bài 23.7 trang 70 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Trong các chất sau đây, có bao nhiêu chất thuộc loại alkane?
(1) vòng cyclopropane gồm nhóm gắn với ở đỉnh trên, hai đỉnh dưới là .
(2) vòng cyclopropane gồm nhóm ở đỉnh trên, hai đỉnh dưới là và .
(3)
(4)
(5) vòng benzene: và nối đôi, các nhóm , với đỉnh trên và dưới.
A. 4.
B. 2.
C. 3.
D. 1.
Năm công thức cấu tạo:
(1) Vòng tam giác (cyclopropane) có một đỉnh là nhóm CH mang nhánh CH3, hai đỉnh còn lại là CH2–CH2.
(2) Vòng tam giác có đỉnh trên là CH2, hai đỉnh dưới là CH3 và CH3.
(3) Mạch hở (có liên kết đôi).
(4) Mạch nhánh: với nhóm gắn vào carbon thứ ba (2-methylbutane).
(5) Vòng sáu cạnh kiểu benzene: các nhóm HC=CH, HC, CH với một C ở đỉnh trên (gắn H) và một C ở đỉnh dưới (gắn H), có các liên kết đôi xen kẽ.
Lời giải
Nhắc lại khái niệm alkane: Alkane là các hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn C–C và C–H, có công thức chung . Như vậy một chất là alkane khi thỏa mãn đồng thời: (i) mạch hở (không có vòng), (ii) chỉ có liên kết đơn (không có liên kết đôi, ba).
Xét từng chất:
a) (1) – vòng tam giác (cyclopropane) có mang nhánh : đây là hydrocarbon mạch vòng (cycloalkane), không phải mạch hở không là alkane.
b) (2) – hình vẽ dạng góc với đỉnh trên là , hai nhánh dưới là và . Hai nhóm là nhóm đầu mạch nên không khép thành vòng; đây thực chất là mạch hở (propane), chỉ có liên kết đơn là alkane ().
c) (3) : trong phân tử có liên kết đôi C=C (alkene) không là alkane.
d) (4) (2-methylbutane): mạch hở, chỉ có liên kết đơn, công thức là alkane.
e) (5) – vòng benzene: hydrocarbon thơm, vừa mạch vòng vừa có liên kết đôi xen kẽ không là alkane.
Kết luận: Các chất thuộc loại alkane là (2) và (4), tức là có 2 chất.
Chọn đáp án B.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.