Giải Bài tập 2 trang 7 SBT Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
Dựa vào hình 3 (tr. 10, SGK) và hình 4 (tr. 11, SGK), em hãy viết đoạn văn (khoảng 10 – 15 dòng) miêu tả cuộc sống của lãnh chúa và nông nô trong các lãnh địa phong kiến. Từ đó, em có nhận xét gì?
Đề bài dựa vào hai hình trong SGK:
Hình 3 (tr. 10, SGK) – Tranh minh hoạ khu đất của lãnh chúa trong một lãnh địa phong kiến ở Tây Âu. Tranh vẽ một lãnh địa khép kín nằm giữa vùng đồng quê có núi tuyết ở phía xa. Toàn bộ khu trung tâm được bao bọc bởi một bức tường thành cao (chú thích "Tường cao bao quanh") và bên ngoài tường là một hệ thống hào nước chảy vòng quanh (chú thích "Hệ thống hào nước chảy xung quanh") để phòng thủ. Bên trong tường thành, ở vị trí cao và nổi bật nhất là lâu đài kiên cố của lãnh chúa (chú thích "Lâu đài của lãnh chúa"); gần đó có dinh thự ("Dinh thự"), nhà thờ với tháp chuông ("Nhà thờ") và nhà kho ("Nhà kho"). Nằm thấp hơn, phía ngoài khu lâu đài là những căn nhà nhỏ, lụp xụp, san sát của nông nô (chú thích "Nhà ở của nông nô"), xen giữa là đồng ruộng và đất canh tác. Bố cục tranh cho thấy rõ sự tương phản: lãnh chúa ở trong lâu đài tường cao hào sâu, bề thế, biệt lập; còn nông nô sống trong những ngôi nhà nhỏ bé, đơn sơ bên ngoài, gần ruộng đồng mà họ cày cấy.
Hình 4 (tr. 11, SGK) – Tranh vẽ mô tả đời sống của nông nô và lãnh chúa trong lãnh địa phong kiến, gồm ba cảnh:
- *Cảnh trên:* Đời sống của lãnh chúa, quý tộc. Trong một cung điện tráng lệ có vòm mái trang trí hoa văn cầu kì, một vị vua/lãnh chúa đội vương miện ngồi trên ngai, xung quanh là các quý tộc, giáo sĩ (mặc áo choàng đỏ, mũ giám mục), các quý bà mặc trang phục lộng lẫy nhiều màu sắc, vàng son. Khung cảnh thể hiện cuộc sống nhàn nhã, giàu sang, xa hoa, quyền quý của giai cấp lãnh chúa.
- *Cảnh dưới bên trái:* Trước một toà lâu đài, thành quách, có những người dân, nông nô đang đứng, lao động và sinh hoạt; có thuyền chở hàng dưới chân thành.
- *Cảnh dưới bên phải:* Đời sống lao động vất vả của nông nô ngoài đồng ruộng. Nông nô mặc quần áo giản dị đang cày ruộng bằng sức ngựa/bò, gieo trồng, thu hoạch và làm các công việc đồng áng nặng nhọc.
Hai cảnh dưới tương phản với cảnh trên, làm nổi bật sự khác biệt: lãnh chúa sống sung túc, ăn chơi, hưởng thụ nhờ bóc lột sức lao động của nông nô, còn nông nô quanh năm lao động cực nhọc trên ruộng đất của lãnh chúa và phải nộp tô, thuế.
Gợi ý trả lời
Bài tập 2 (trang 8) – Viết đoạn văn miêu tả cuộc sống của lãnh chúa và nông nô trong lãnh địa phong kiến, từ đó nêu nhận xét.
Gợi ý cách làm: Quan sát hình 3 (khu đất của lãnh chúa) và hình 4 (đời sống của lãnh chúa và nông nô) trong SGK để thấy sự tương phản giữa hai giai cấp. Đoạn văn cần có đủ ba phần: (1) miêu tả cuộc sống của lãnh chúa, (2) miêu tả cuộc sống của nông nô, (3) nêu nhận xét về quan hệ giữa hai giai cấp đó.
a) Đoạn văn tham khảo (khoảng 10 – 15 dòng):
Lãnh địa phong kiến ở Tây Âu là một khu đất rộng lớn, khép kín và gần như biệt lập. Nhìn vào hình 3, ta thấy ở vị trí cao và trung tâm là lâu đài kiên cố của lãnh chúa, được bao bọc bởi tường thành cao và hệ thống hào nước sâu để phòng thủ; bên trong còn có dinh thự, nhà thờ, nhà kho. Lãnh chúa sống trong lâu đài tráng lệ, nhàn hạ và xa hoa: như hình 4 miêu tả, họ đội vương miện, mặc trang phục lộng lẫy, cùng quý tộc, giáo sĩ dự tiệc tùng, săn bắn, tổ chức hội hè, không phải lao động mà vẫn giàu sang, quyền quý. Trái lại, nông nô sống trong những túp lều nhỏ bé, lụp xụp, san sát nhau ở bên ngoài tường thành, gần ruộng đồng. Họ là lực lượng lao động chính: quanh năm cày cấy, gieo trồng, thu hoạch, chăn nuôi trên đất của lãnh chúa. Nông nô phải nộp tô, thuế rất nặng và lệ thuộc vào lãnh chúa, cuộc sống nghèo khổ, cực nhọc, bị bóc lột nặng nề.
b) Nhận xét:
Cuộc sống của lãnh chúa và nông nô hoàn toàn đối lập nhau: lãnh chúa giàu sang, nhàn nhã, hưởng thụ, còn nông nô nghèo khổ, vất vả, cực nhọc. Sự giàu có, xa hoa của lãnh chúa có được là nhờ bóc lột sức lao động, tô thuế của nông nô. Đó là biểu hiện của quan hệ bóc lột đặc trưng trong xã hội phong kiến Tây Âu, với hai giai cấp cơ bản là lãnh chúa phong kiến và nông nô. Quan hệ bất bình đẳng ấy là nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn và các cuộc đấu tranh của nông nô chống lại lãnh chúa sau này.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.