Giải Bài 3 trang 49 SBT Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
Hãy xác định trên hình 2 trang 150 SGK vị trí, phạm vi các đới khí hậu: xích đạo, cận xích đạo, nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới.
Bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở khu vực Trung và Nam Mỹ, trải từ khoảng vĩ độ 30°B (Trung Mỹ, vịnh Mê-hi-cô) xuống tới mũi cực nam Nam Mỹ (khoảng 55°N), với đường Xích đạo 0° cắt ngang phần bắc Nam Mỹ, Chí tuyến Bắc ở ~23°B và Chí tuyến Nam ở ~23°N. Các đới và kiểu khí hậu được tô màu như sau:
- Đới khí hậu xích đạo: nằm ở vùng trung tâm đồng bằng A-ma-dôn, dọc hai bên Xích đạo (khoảng 5°B đến 5°N), ôm lấy khúc giữa và hạ lưu sông A-ma-dôn ở phía tây – bắc Nam Mỹ.
- Đới khí hậu cận xích đạo: bao quanh đới xích đạo thành một vành đai rộng, trải ra cả về phía bắc (gồm phần lớn Trung Mỹ, vùng biển Ca-ri-bê và sơn nguyên Guy-a-na) lẫn phía nam Xích đạo, phủ phần lớn lưu vực A-ma-dôn mở rộng, kéo tới khoảng Chí tuyến Nam.
- Đới khí hậu nhiệt đới: chiếm diện tích lớn nhất ở phần giữa lục địa Nam Mỹ, nằm chủ yếu trong khoảng từ Xích đạo tới ~30°N, gồm sơn nguyên Bra-xin ở phía đông và dải đồng bằng trung tâm; ở Trung Mỹ cũng có một phần thuộc đới này.
- Đới khí hậu cận nhiệt: nằm ở phần nam lục địa, khoảng từ ~30°N đến ~40°N, gồm vùng đồng bằng Pam-pa và lưu vực sông Pa-ra-na.
- Đới khí hậu ôn đới: nằm ở cực nam Nam Mỹ, từ khoảng 40°N trở xuống tới mũi đất tận cùng (~55°N), gồm cao nguyên Pa-ta-gô-ni-a và phần nam Chi-lê – Ác-hen-ti-na.
- Kiểu khí hậu núi cao: tạo thành một dải hẹp màu xanh lá đậm chạy dọc theo dãy An-đét ở rìa phía tây Nam Mỹ, kéo dài gần như suốt chiều bắc – nam của lục địa, cắt qua tất cả các đới khí hậu nói trên.
Ngoài ra bản đồ còn thể hiện các dòng biển nóng (mũi tên đỏ: dòng biển Bắc Xích đạo, Ngược Xích đạo, Guy-a-na, Bra-xin) và dòng biển lạnh (mũi tên xanh: dòng biển Pê-ru, Phôn-len, dòng biển theo gió Tây) ven bờ. Nhìn chung, các đới khí hậu phân bố nối tiếp nhau theo chiều bắc – nam: từ xích đạo → cận xích đạo → nhiệt đới → cận nhiệt → ôn đới khi đi từ vùng Xích đạo về phía nam.
Gợi ý trả lời
Xác định vị trí, phạm vi các đới khí hậu ở khu vực Trung và Nam Mỹ (dựa vào hình 2 trang 150 SGK):
Do lãnh thổ Trung và Nam Mỹ trải dài trên nhiều vĩ độ (từ khoảng 30°B xuống gần 55°N), nên khí hậu phân hóa thành nhiều đới, nối tiếp nhau theo chiều từ bắc (Xích đạo) xuống nam:
a) Đới khí hậu xích đạo: nằm ở vùng trung tâm, dọc hai bên đường Xích đạo (khoảng từ B đến N), bao lấy phần lớn đồng bằng A-ma-dôn (khúc giữa và hạ lưu sông A-ma-dôn) ở phía tây – bắc Nam Mỹ.
b) Đới khí hậu cận xích đạo: bao quanh đới xích đạo thành một vành đai rộng, mở ra cả về phía bắc (gồm phần lớn Trung Mỹ, vùng biển Ca-ri-bê và sơn nguyên Guy-a-na) lẫn phía nam Xích đạo (phủ phần lớn lưu vực A-ma-dôn mở rộng, kéo xuống gần Chí tuyến Nam).
c) Đới khí hậu nhiệt đới: chiếm diện tích lớn nhất ở phần giữa lục địa Nam Mỹ, nằm chủ yếu trong khoảng từ Xích đạo đến vùng Chí tuyến Nam, gồm sơn nguyên Bra-xin ở phía đông và dải đồng bằng trung tâm; ở Trung Mỹ cũng có một phần thuộc đới này.
d) Đới khí hậu cận nhiệt (cận nhiệt đới): nằm ở phần nam lục địa, tiếp sau đới nhiệt đới, gồm vùng đồng bằng Pam-pa và lưu vực sông Pa-ra-na.
e) Đới khí hậu ôn đới: nằm ở cực nam Nam Mỹ (từ khoảng N trở xuống tới mũi đất tận cùng), gồm cao nguyên Pa-ta-gô-ni-a và phần nam Chi-lê – Ác-hen-ti-na.
*Ghi chú:* Riêng dọc dãy An-đét ở rìa phía tây còn có kiểu khí hậu núi cao chạy thành dải hẹp theo chiều bắc – nam, cắt qua tất cả các đới khí hậu trên.
Nhận xét chung: các đới khí hậu phân bố nối tiếp nhau theo chiều bắc – nam: xích đạo → cận xích đạo → nhiệt đới → cận nhiệt → ôn đới, do lãnh thổ trải dài trên nhiều vĩ độ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.