Sách bài tập Lịch sử và Địa lí 8 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 17 SBT Lịch sử và Địa lí 8

Cách mạng công nghiệp   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Không khí trong xưởng đặc quánh những bụi là bụi, một lớp bụi dày màu trắng phủ kín máy móc, đường đi lối lại được phủ một lớp dầu, bụi bông vụn. Trong các xưởng dệt, cả đàn ông, đàn bà, trẻ em đều là công nhân. Trẻ em được sử dụng vào việc nối sợi bị đứt vì các em dễ chui dưới máy móc. Nhờ nối kịp thời, máy dệt không phải dừng lại,...
(Theo Phlo-ri-an O-xbớt, Khám phá Lịch sử 8, NXB D. Phranh-phớt, Đức, 1998 (bản dịch))

Đọc đoạn tư liệu và quan sát hình sau, em hãy cho biết: Mặt trái của cách mạng công nghiệp là gì?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 17 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Tranh vẽ cảnh bên trong một nhà máy giấy ở Đức: một xưởng dài với nhiều cột trụ và hệ thống trục truyền động, dây đai chạy dọc trần nhà; nhiều công nhân, trong đó có trẻ em, đang lao động giữa các máy móc. Chú thích: Hình 6. Trẻ em lao động trong nhà máy giấy ở Đức (tranh vẽ).

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu: Đọc đoạn tư liệu (điều kiện làm việc trong xưởng dệt, trẻ em phải chui dưới máy để nối sợi) kết hợp quan sát Hình 6 (trẻ em lao động trong nhà máy giấy ở Đức), rút ra mặt trái của cách mạng công nghiệp.

Trả lời:

Bên cạnh những thành tựu to lớn, cách mạng công nghiệp cũng bộc lộ nhiều mặt trái:

a) Điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại: Môi trường làm việc trong các nhà máy, xưởng thợ hết sức tồi tệ — không khí đặc quánh bụi bặm ("một lớp bụi dày màu trắng phủ kín máy móc", "bụi bông vụn"), đường đi lối lại đầy dầu mỡ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ công nhân.

b) Bóc lột sức lao động, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em: Để giảm chi phí, chủ xưởng sử dụng cả đàn ông, đàn bà và trẻ em làm công nhân. Trẻ em bị đưa vào những công việc nguy hiểm (chui dưới máy móc đang chạy để nối sợi đứt) nhằm giữ cho máy không phải dừng lại. Đây là sự bóc lột tàn nhẫn, vắt kiệt sức lao động để thu lợi nhuận tối đa.

c) Làm sâu sắc thêm những mâu thuẫn xã hội: Cách mạng công nghiệp hình thành hai giai cấp cơ bản là tư sản và vô sản. Giai cấp tư sản giàu lên nhanh chóng, còn công nhân bị bần cùng hoá, dẫn đến mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa giai cấp tư sản và vô sản.

→ Kết luận: Mặt trái của cách mạng công nghiệp là điều kiện lao động tồi tệ, tình trạng bóc lột sức lao động của công nhân (nhất là phụ nữ và trẻ em) và sự gia tăng mâu thuẫn, bất bình đẳng trong xã hội.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.