Sách bài tập Lịch sử và Địa lí 8 Tập một

Giải Bài tập 1 trang 26 SBT Lịch sử và Địa lí 8

Bài 5. Cuộc xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Tư liệu. "Bất mãn với những chính sách cai trị của chính quyền và chạy khỏi cuộc nội chiến tàn khốc Nam – Bắc triều, từ thế kỉ XVI, những đợt di dân từ Bắc vào vùng Thuận – Quảng đã diễn ra nhanh và mạnh hơn trước. Hai thế kỉ kế tiếp, những làn sóng di cư ồ ạt từ Đàng Ngoài và Bắc Đàng Trong, hoặc tự phát, hoặc dưới sự tổ chức của chính quyền chúa Nguyễn, đã đưa người Việt tới khai phá vùng đồng bằng Nam Trung Bộ và Nam Bộ."

(Theo Phạm Đức Anh, Mô hình tổ chức nhà nước ở Việt Nam thế kỉ X – XIX, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015, tr. 133)

Đọc đoạn tư liệu dưới đây, em hãy cho biết tình trạng xung đột giữa các thế lực phong kiến Trịnh, Nguyễn đưa đến những tác động gì? Nêu dẫn chứng qua tư liệu.

Gợi ý trả lời

Bài 5 – Bài tập 1 (trang 27): Tác động của tình trạng xung đột giữa các thế lực phong kiến Trịnh, Nguyễn

a) Tác động tiêu cực

- Xung đột kéo dài giữa các thế lực phong kiến làm đất nước bị chia cắt thành Đàng Trong và Đàng Ngoài (lấy sông Gianh – Quảng Bình làm ranh giới), phá vỡ nền thống nhất của quốc gia.
- Chiến tranh liên miên gây nhiều tổn thất về người và của, tàn phá mùa màng, đình trệ sản xuất; đời sống nhân dân ở cả hai Đàng đều cực khổ, nhiều người phải bỏ làng mạc đi phiêu tán.
- Dẫn chứng qua tư liệu: chính vì "bất mãn với những chính sách cai trị của chính quyền" và để "chạy khỏi cuộc nội chiến tàn khốc Nam – Bắc triều" mà người dân phải rời bỏ quê hương ở phía Bắc → cho thấy xung đột đã đẩy nhân dân vào cảnh loạn lạc, li tán.

b) Tác động tích cực (mặt khách quan)

- Trong bối cảnh xung đột, các dòng di dân từ Đàng Ngoài và bắc Đàng Trong ồ ạt tiến vào phương Nam, góp phần khai phá, mở mang những vùng đất mới và mở rộng lãnh thổ đất nước về phía Nam.
- Dẫn chứng qua tư liệu: "từ thế kỉ XVI, những đợt di dân từ Bắc vào vùng Thuận – Quảng đã diễn ra nhanh và mạnh hơn trước"; hai thế kỉ kế tiếp, "những làn sóng di cư ồ ạt từ Đàng Ngoài và Bắc Đàng Trong, hoặc tự phát, hoặc dưới sự tổ chức của chính quyền chúa Nguyễn, đã đưa người Việt tới khai phá vùng đồng bằng Nam Trung Bộ và Nam Bộ". → Quá trình di dân này đã đưa người Việt đến định cư, khai phá và xác lập chủ quyền trên những vùng đất rộng lớn ở phía Nam.

Kết luận: Tình trạng xung đột Trịnh – Nguyễn vừa gây hậu quả nặng nề (chia cắt đất nước, tàn phá sản xuất, nhân dân khổ cực) vừa thúc đẩy quá trình di dân khai phá, mở rộng lãnh thổ về phía Nam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.