Giải Bài 11 trang 19 SBT Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Dựa vào bảng 4.1 trang 113 SGK, hãy nhận xét sự khác nhau về chế độ nhiệt (nhiệt độ trung bình năm; nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất, lạnh nhất; biên độ nhiệt độ năm) giữa Lạng Sơn và Cà Mau.
Bảng 4.1 thống kê nhiệt độ không khí trung bình các tháng và trung bình năm (đơn vị: °C) tại hai trạm khí tượng Lạng Sơn (độ cao 259 m, vĩ độ 21°50′B) và Cà Mau (độ cao 0,9 m, vĩ độ 9°11′B).
| Trạm | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | TB năm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lạng Sơn (độ cao 259 m, vĩ độ 21°50′B) | 13,1 | 14,7 | 18,0 | 22,3 | 25,5 | 26,9 | 27,1 | 26,6 | 25,2 | 22,3 | 18,4 | 14,6 | 21,3 |
| Cà Mau (độ cao 0,9 m, vĩ độ 9°11′B) | 25,6 | 26,2 | 27,3 | 28,5 | 28,2 | 27,7 | 27,4 | 27,3 | 27,2 | 27,0 | 26,8 | 26,6 | 27,1 |
Tại Lạng Sơn, tháng nóng nhất là tháng 7 (27,1 °C), tháng lạnh nhất là tháng 1 (13,1 °C). Tại Cà Mau, tháng nóng nhất là tháng 4 (28,5 °C), tháng thấp nhất là tháng 12 (26,6 °C). (Nguồn: Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thuỷ văn)
Gợi ý trả lời
Từ bảng 4.1, tính biên độ nhiệt độ năm = nhiệt độ tháng nóng nhất − nhiệt độ tháng lạnh nhất của mỗi trạm:
- Lạng Sơn:
- Cà Mau:
Nhận xét sự khác nhau về chế độ nhiệt giữa Lạng Sơn (miền Bắc, vĩ độ cao B) và Cà Mau (miền Nam, vĩ độ thấp B):
a) Nhiệt độ trung bình năm
Nhiệt độ trung bình năm của Lạng Sơn () thấp hơn Cà Mau (), chênh lệch tới . Nguyên nhân: Lạng Sơn nằm ở vĩ độ cao hơn, lại ở địa hình cao (259 m) và chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nền nhiệt thấp hơn; Cà Mau ở gần Xích đạo, quanh năm nhận lượng nhiệt lớn.
b) Nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất
Tháng nóng nhất ở Lạng Sơn là tháng 7 (), ở Cà Mau là tháng 4 (). Nhiệt độ tháng nóng nhất của hai trạm chênh nhau không nhiều (); vào mùa hạ cả hai nơi đều có nền nhiệt cao.
c) Nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất
Tháng lạnh nhất ở Lạng Sơn là tháng 1 (), ở Cà Mau là tháng 12 (). Hai trạm chênh lệch rất lớn (): mùa đông Lạng Sơn rất lạnh do gió mùa Đông Bắc, trong khi Cà Mau hầu như không có mùa đông, tháng lạnh nhất vẫn cao hơn .
d) Biên độ nhiệt độ năm
Biên độ nhiệt độ năm của Lạng Sơn () lớn hơn rất nhiều so với Cà Mau (). Lạng Sơn có sự chênh lệch nhiệt độ rõ rệt giữa mùa đông và mùa hạ nên biên độ nhiệt lớn; Cà Mau ở gần Xích đạo, nhiệt độ các tháng trong năm khá đồng đều nên biên độ nhiệt nhỏ.
Kết luận: Càng vào phía nam (vĩ độ thấp), nhiệt độ trung bình năm càng cao và biên độ nhiệt độ năm càng nhỏ. Lạng Sơn có nền nhiệt thấp hơn, mùa đông lạnh và biên độ nhiệt lớn; Cà Mau có nền nhiệt cao, nóng quanh năm và biên độ nhiệt rất nhỏ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.