Giải Bài tập 6 trang 22 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Đọc lại văn bản Ra-ma buộc tội trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 124), đoạn từ "Nói dứt lời, Gia-na-ki oà khóc." đến "vang trời trước cảnh tượng đó" và trả lời các câu hỏi:
1. Hành động dũng cảm bước vào giàn hoả thiêu của Gia-na-ki có ý nghĩa gì?
2. Tìm các chi tiết miêu tả Ra-ma trong đoạn cuối của văn bản. Các chi tiết đó cho thấy tâm trạng gì của nhân vật? Vì sao Ra-ma lại có tâm trạng đó?
(văn bản: Ra-ma buộc tội (trích sử thi Ra-ma-ya-na của Van-mi-ki))
Gợi ý trả lời
## Bài tập 6 (trang 23) — Bài 4. Sức sống của sử thi
Đoạn trích phân tích: từ "Nói dứt lời, Gia-na-ki oà khóc…" đến "…vang trời trước cảnh tượng đó" trong văn bản *Ra-ma buộc tội* (trích sử thi *Ra-ma-ya-na* của Van-mi-ki), SGK Ngữ văn 10, tập một, tr. 124.
### 1. Ý nghĩa hành động dũng cảm bước vào giàn hoả thiêu của Gia-na-ki
Sau khi bị Ra-ma nghi ngờ, xúc phạm và ruồng bỏ trước mặt mọi người, Gia-na-ki (Xi-ta) không thể dùng lời nói để thanh minh cho sự trong sạch của mình, nàng đã chọn cách nhờ thần Lửa A-nhi làm chứng: bước vào giàn hoả thiêu. Hành động ấy có những ý nghĩa sau:
a) Là cách chứng minh cao nhất, quyết liệt nhất cho phẩm hạnh trong sạch, lòng chung thuỷ của nàng.
Khi lời nói đã bất lực, Xi-ta lấy chính tính mạng ra để minh oan. Theo quan niệm của người Ấn Độ cổ, lửa là thứ thiêng liêng, có khả năng thanh lọc; thần Lửa A-nhi là vị thần chứng giám công minh. Gửi số phận cho lửa, Xi-ta tin rằng nếu nàng trong sạch thì lửa sẽ không thiêu cháy, sự thật sẽ được chính các vị thần làm chứng trước cộng đồng.
b) Thể hiện lòng dũng cảm, sức mạnh tinh thần và lòng tự trọng, ý thức bảo vệ danh dự của người phụ nữ.
Dám bước vào chỗ chết để giữ gìn danh dự, Xi-ta hiện lên như một con người có bản lĩnh phi thường, coi danh dự, phẩm giá cao hơn cả mạng sống. Đó là vẻ đẹp lí tưởng của người phụ nữ Ấn Độ: thuỷ chung, trong trắng, giàu đức hi sinh và đầy khí phách.
c) Là lời đáp trả đầy kiêu hãnh đối với sự buộc tội bất công của Ra-ma.
Hành động quyết liệt ấy vừa minh oan cho bản thân, vừa như một sự phản kháng lặng lẽ mà mạnh mẽ trước lời kết tội oan uổng; đồng thời đặt mọi người (và cả Ra-ma) trước thử thách của sự thật. Chính vì vậy mà nó khiến "ai nấy, già cũng như trẻ" đau đớn, kêu khóc vang trời trước cảnh tượng đó, làm nổi bật sự cao cả của nhân vật và tính chất bi tráng của tình huống.
### 2. Các chi tiết miêu tả Ra-ma trong đoạn cuối — tâm trạng và nguyên nhân
a) Các chi tiết miêu tả Ra-ma.
Trong khi Xi-ta chuẩn bị và bước vào giàn lửa, Ra-ma được miêu tả bằng những chi tiết rất ngắn nhưng giàu sức gợi:
- Ra-ma vẫn ngồi im, "mắt dán xuống đất" — không nói một lời, không ngăn cản, cũng không dám nhìn Xi-ta.
- "Lúc đó nom chàng khủng khiếp như thần Chết" — vẻ ngoài lạnh lùng, dữ dội, đáng sợ.
b) Các chi tiết đó cho thấy tâm trạng gì của nhân vật.
Vẻ ngoài tưởng như vô cảm, sắt đá ấy thực ra lại che giấu một tâm trạng giằng xé, đau đớn dữ dội bên trong. Ra-ma đang phải cố nén, kìm giữ tình cảm; tâm hồn chàng là một cơn bão của sự mâu thuẫn, đau khổ và day dứt, không thể bộc lộ ra ngoài.
c) Vì sao Ra-ma lại có tâm trạng đó.
Ra-ma rơi vào sự xung đột giữa tình yêu (tình cảm cá nhân) và danh dự, bổn phận (trách nhiệm cộng đồng):
- Trong lòng, chàng vẫn yêu thương Xi-ta, nên chứng kiến nàng bước vào giàn lửa là một nỗi đau khôn cùng; vì thế chàng không dám nhìn, chỉ "mắt dán xuống đất".
- Nhưng với tư cách một đức vua, một người anh hùng lí tưởng, Ra-ma phải đặt danh dự dòng tộc và dư luận cộng đồng lên trên; chàng không thể công khai bày tỏ tình cảm riêng, cũng không thể can thiệp vào cuộc thử thách mà chính danh dự buộc phải diễn ra. Sự kìm nén tột độ ấy khiến chàng "khủng khiếp như thần Chết".
Chính mâu thuẫn ấy làm nên chiều sâu tâm lí và vẻ đẹp bi tráng của nhân vật Ra-ma: một con người vừa giàu tình yêu thương, vừa trọng danh dự đến mức sẵn sàng chịu đựng nỗi đau để giữ trọn bổn phận của người anh hùng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.