Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 9.2 trang 18 SBT Ngữ văn 10

Bài 9. Hành trang cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Những phương tiện phi ngôn ngữ nào được thể hiện trong biểu đồ? Ý nghĩa của chúng là gì?
(văn bản: COVID-19 và thế giới việc làm (Báo cáo nhanh số 2 của ILO, Tổ chức Lao động thế giới))

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Biểu đồ ở trang trước (Hình 1: Việc làm tại các quốc gia có nơi làm việc bị đóng cửa). Trục tung: 'Số người có việc làm trên thế giới (%)', chia từ 0 đến 100. Trục hoành: các ngày (1, 7, 13, 19, 25, 31) theo ba tháng: Tháng 1, Tháng 2, Tháng 3. Biểu đồ miền gồm hai lớp: (1) Tỉ lệ số người làm việc trên thế giới sống tại các quốc gia khuyến nghị đóng cửa nơi làm việc; (2) Tỉ lệ số người làm việc trên thế giới sống tại các quốc gia yêu cầu đóng cửa nơi làm việc. Giá trị duy trì khoảng 20% trong tháng 1 và đầu tháng 2, sau đó tăng vọt trong tháng 3 lên khoảng 80% vào cuối tháng 3. Nguồn: ILOSTAT, ước tính theo mô hình lượng của ILO tháng 11/2019 và Công cụ theo dõi phản ứng của chính phủ đối với dịch COVID-19 của Oxford.

Gợi ý trả lời

a) Những phương tiện phi ngôn ngữ được thể hiện trong biểu đồ

Biểu đồ Hình 1 ("Việc làm tại các quốc gia có nơi làm việc bị đóng cửa") sử dụng kết hợp nhiều phương tiện phi ngôn ngữ:

- Dạng biểu đồ miền (biểu đồ dạng vùng): hai lớp miền chồng lên nhau biểu thị hai nhóm số liệu (tỉ lệ người lao động sống ở các quốc gia *khuyến nghị* đóng cửa và các quốc gia *yêu cầu* đóng cửa nơi làm việc).
- Màu sắc: dùng hai màu khác nhau để phân biệt hai lớp miền, giúp người đọc nhận ra ngay hai nhóm thông tin.
- Trục tọa độ và số liệu (chữ số): trục tung ghi tỉ lệ "Số người có việc làm trên thế giới (%)" chia từ 0 đến 100; trục hoành ghi mốc thời gian (các ngày 1, 7, 13, 19, 25, 31 trong Tháng 1, Tháng 2, Tháng 3).
- Đường biểu diễn (đường ranh giới của miền): cho thấy xu hướng biến đổi của số liệu theo thời gian.
- Chú thích (chú giải) và nhan đề biểu đồ, dòng ghi nguồn: giải thích ý nghĩa từng màu/lớp miền và cho biết xuất xứ số liệu (ILOSTAT, Công cụ theo dõi của Đại học Oxford).

b) Ý nghĩa của các phương tiện phi ngôn ngữ đó

- Chúng trực quan hóa số liệu, biến những con số khô khan thành hình ảnh dễ quan sát, giúp người đọc tiếp nhận thông tin nhanh và chính xác hơn so với chỉ đọc chữ.
- Việc dùng màu sắc và hai lớp miền giúp so sánh, phân biệt rõ hai nhóm quốc gia, đồng thời cho thấy mối quan hệ, tương quan giữa chúng.
- Trục số và đường biểu diễn làm nổi bật xu hướng biến đổi theo thời gian: tỉ lệ người lao động chịu ảnh hưởng chỉ ở mức khoảng 20% trong tháng 1 và đầu tháng 2, rồi tăng vọt trong tháng 3 lên khoảng 80% vào cuối tháng 3 — qua đó cho thấy tác động nhanh và mạnh của dịch COVID-19 đến việc làm toàn cầu.
- Nhờ đó, biểu đồ hỗ trợ, bổ sung cho phần lời (kênh chữ), làm tăng tính khách quan, thuyết phục và sức hấp dẫn cho văn bản thông tin.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.