Giải Bài 6 trang 20 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Bạn hiểu như thế nào về ý thơ toát lên từ hai dòng cuối của tác phẩm? Hãy tưởng tượng và miêu tả cảm giác của nhân vật trữ tình khi thốt lên từ "khác biệt" trong bản dịch 2 (tr. 105).
(văn bản: Con đường không chọn – Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))
Gợi ý trả lời
a) Ý thơ toát lên từ hai dòng cuối của tác phẩm
Hai dòng kết của bài thơ *Con đường không chọn*:
> *"Tôi đã chọn lối mòn ít dấu chân qua
> Và điều đó đã làm nên bao khác biệt."*
- Khẳng định về sự lựa chọn mang tính cá nhân: Nhân vật trữ tình nhìn lại con đường mình đã đi — con đường "ít dấu chân qua", ít người lựa chọn. Đó là lời tự bạch về một quyết định độc lập, không đi theo lối mòn quen thuộc của số đông mà dám chọn hướng riêng cho mình.
- Suy ngẫm về hệ quả của lựa chọn đối với cả cuộc đời: Cụm từ "đã làm nên bao khác biệt" cho thấy chính sự lựa chọn ấy đã định hình toàn bộ số phận, con người của nhân vật. Mỗi lựa chọn, dù nhỏ, ở một ngã rẽ đều có thể dẫn tới một cuộc đời hoàn toàn khác.
- Giọng điệu đa nghĩa, không hẳn vui mừng thuần túy: Dấu gạch ngang và lời thốt lên ở cuối bài vừa như tự hào, vừa thoáng bâng khuâng, nuối tiếc. Bài thơ không khẳng định con đường đã chọn là *tốt hơn*, mà chỉ nói nó *khác biệt*. Qua đó, Robert Frost gửi gắm triết lí: con người phải tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình, và khi đã chọn thì không thể quay lại đi con đường kia nữa ("Dẫu biết rằng khó có ngày trở lại").
→ Hai dòng cuối chính là thông điệp trung tâm của bài thơ: giá trị và ý nghĩa của những lựa chọn trong hành trình cuộc sống, cùng nỗi trăn trở muôn thuở của con người trước các ngã rẽ.
b) Tưởng tượng và miêu tả cảm giác của nhân vật trữ tình khi thốt lên từ "khác biệt"
Khi cất lên tiếng "khác biệt" ở cuối bài, có thể hình dung tâm trạng của nhân vật trữ tình đan xen nhiều cung bậc:
- Tự hào và mãn nguyện: Một chút kiêu hãnh của người đã dám đi con đường riêng, không hòa lẫn vào đám đông. Tiếng nói ấy vang lên chắc chắn, như một lời khẳng định về bản lĩnh và cá tính của chính mình.
- Bâng khuâng, tiếc nuối: Đằng sau niềm tự hào là một tiếng thở dài khe khẽ. Nhân vật dường như vẫn nhớ về con đường kia — con đường đã không chọn — và tự hỏi: giá như mình rẽ lối khác, cuộc đời sẽ ra sao? Từ "khác biệt" được thốt lên chậm rãi, kéo dài, như gói trọn cả một đời người nhìn lại.
- Trầm tư, suy ngẫm: Đó không phải tiếng reo vui bột phát mà là lời đúc kết của một người từng trải, đã đi gần hết hành trình. Trong khoảnh khắc ấy, nhân vật thấu hiểu rằng lựa chọn của mình là không thể đảo ngược, và chấp nhận nó như một phần làm nên chính con người mình.
→ Tiếng "khác biệt" vì thế vừa là lời tự hào, vừa là tiếng lòng man mác — nơi hội tụ cả sự chiêm nghiệm sâu sắc về ý nghĩa của mỗi lựa chọn trong cuộc đời.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.