Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài tập 4 trang 71 SBT Ngữ văn 10

Bài 6. – Đọc mở rộng: Hồn thiêng đưa đường   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: TÊN ĐỀ TÀI: CHIẾN TRANH TRONG SỬ THI I-LI-ÁT CỦA HÔ-ME-RƠ

Đặt vấn đề:
Chiến tranh là một đề tài xuyên suốt trong sử thi I-li-át của Hô-me-rơ. Vậy chiến tranh được miêu tả như thế nào, có ý nghĩa gì, có ảnh hưởng như thế nào tới đời sống của con người? Các cuộc chiến tranh đó có mối liên hệ gì với sự thật lịch sử? Đó là những câu hỏi chính cần được giải quyết trong đề tài.

Giải quyết vấn đề:
1. Những cuộc chiến tranh trong sử thi I-li-át: nguồn gốc và diễn biến
2. Nghệ thuật mô tả chiến tranh trong sử thi của Hô-me-rơ
2.1. Miêu tả toàn cảnh và miêu tả chi tiết những cuộc chiến tranh
2.2. Sử dụng biện pháp khoa trương và trùng điệp
3. Quan niệm của người Hy Lạp về chiến tranh
3.1. Chiến tranh như là định mệnh tất yếu
3.2. Chiến tranh – nguồn gốc của thảm hoạ, tai ương
3.3. Chiến tranh – cơ hội giành vinh quang
4. Các cuộc chiến trong I-li-át của Hô-me-rơ: sự thật và hư cấu
4.1. Những chứng cứ lịch sử về cuộc chiến thành Tơ-roa
4.2. Những yếu tố huyền thoại và hư cấu về cuộc chiến thành Tơ-roa trong sử thi I-li-át.

Kết luận: Nêu tóm tắt những kết luận chính, những khám phá mới của đề tài. Gợi mở các vấn đề nghiên cứu mới.

Để lập đề cương cho một đề tài nghiên cứu, cần tham khảo các hướng dẫn trong SGK. Dưới đây là một đề cương gợi ý cho đề tài Chiến tranh trong sử thi "I-li-át" của Hô-me-rơ:

Gợi ý trả lời

## Đề cương nghiên cứu

### Đề tài: CHIẾN TRANH TRONG SỬ THI *I-LI-ÁT* CỦA HÔ-ME-RƠ

a) Đặt vấn đề (Lí do chọn đề tài và câu hỏi nghiên cứu)

Chiến tranh là đề tài xuyên suốt, chi phối toàn bộ nội dung và kết cấu của sử thi *I-li-át*. Tìm hiểu cách Hô-me-rơ miêu tả chiến tranh không chỉ giúp hiểu giá trị nghệ thuật của tác phẩm mà còn hé mở quan niệm, đời sống tinh thần của người Hy Lạp cổ đại. Đề tài tập trung trả lời bốn câu hỏi:

- Chiến tranh trong *I-li-át* được miêu tả như thế nào?
- Chiến tranh mang ý nghĩa gì?
- Chiến tranh ảnh hưởng ra sao tới đời sống con người?
- Những cuộc chiến ấy liên hệ thế nào với sự thật lịch sử?

b) Giải quyết vấn đề (Nội dung chính)

1. Những cuộc chiến tranh trong sử thi *I-li-át*: nguồn gốc và diễn biến
- Nguồn gốc cuộc chiến thành Tơ-roa (mối bất hòa giữa các vị thần, việc Pa-ri bắt nàng Hê-len).
- Diễn biến chính của mười năm chinh chiến giữa quân Hy Lạp và thành Tơ-roa, trọng tâm là những ngày giao tranh được kể trong tác phẩm.

2. Nghệ thuật miêu tả chiến tranh trong sử thi của Hô-me-rơ
- 2.1. Miêu tả toàn cảnh (các trận đánh lớn, hai đạo quân) kết hợp miêu tả chi tiết (các cuộc đấu tay đôi, hành động của từng anh hùng như A-sin, Hẹc-to).
- 2.2. Sử dụng biện pháp khoa trương (phóng đại sức mạnh người anh hùng) và trùng điệp (lặp cấu trúc, lặp định ngữ, so sánh trùng điệp) tạo âm hưởng hùng tráng.

3. Quan niệm của người Hy Lạp về chiến tranh
- 3.1. Chiến tranh như định mệnh tất yếu do thần linh và số phận an bài.
- 3.2. Chiến tranh là nguồn gốc của thảm họa, tang tóc, tai ương cho cả hai phía.
- 3.3. Chiến tranh đồng thời là cơ hội để người anh hùng khẳng định phẩm giá và giành vinh quang bất tử.

4. Các cuộc chiến trong *I-li-át*: sự thật và hư cấu
- 4.1. Những chứng cứ lịch sử – khảo cổ (phát hiện di chỉ thành Tơ-roa) cho thấy phần cốt lõi lịch sử.
- 4.2. Những yếu tố huyền thoại, hư cấu: sự can dự của các vị thần, các chi tiết kì ảo, lí tưởng hóa người anh hùng.

c) Kết luận
- Tóm tắt các kết luận chính: chiến tranh vừa là bi kịch vừa là nơi tôn vinh phẩm chất anh hùng; nghệ thuật miêu tả vừa hiện thực vừa lí tưởng hóa; tác phẩm là sự hòa quyện giữa sự thật lịch sử và hư cấu nghệ thuật.
- Nêu những khám phá mới và gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo (so sánh với *Ô-đi-xê*, so sánh với sử thi các dân tộc khác…).

d) Tài liệu tham khảo
- Liệt kê các nguồn đã sử dụng (bản dịch *I-li-át*, các bài nghiên cứu, tư liệu lịch sử – khảo cổ) theo đúng quy cách trích dẫn.

> Lưu ý khi lập đề cương: đề cương cần có đủ ba phần Đặt vấn đề – Giải quyết vấn đề – Kết luận; các đề mục được đánh số theo cấp độ (1, 2, 3… rồi 2.1, 2.2…) bảo đảm tính hệ thống, logic; mỗi đề mục nêu rõ nội dung sẽ triển khai; cuối cùng có mục tài liệu tham khảo.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.