Giải Bài 4 trang 25 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Phân tích ý nghĩa của các phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.
Gợi ý trả lời
Phân tích ý nghĩa của các phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản
Trong văn bản thông tin, bên cạnh các phương tiện ngôn ngữ (từ ngữ, câu văn), người viết còn sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ như: hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu, số liệu, kí hiệu, các đường nối, mũi tên... Có thể phân tích ý nghĩa của chúng theo các khía cạnh sau:
a) Về chức năng cung cấp và minh họa thông tin
- Các hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu giúp cụ thể hóa, trực quan hóa những nội dung mà nếu chỉ diễn đạt bằng lời sẽ trừu tượng, khó hình dung.
- Số liệu đi kèm tạo ra căn cứ xác thực, làm tăng độ tin cậy và tính thuyết phục cho thông tin được trình bày.
- Các phương tiện này bổ sung, làm rõ cho phần lời, giúp người đọc nắm bắt nhanh và chính xác nội dung cốt lõi.
b) Về chức năng tổ chức và liên kết văn bản
- Sơ đồ, mũi tên, kí hiệu thể hiện mối quan hệ giữa các đối tượng, các bước, các giai đoạn (quan hệ nguyên nhân – kết quả, trình tự, bao hàm...), giúp người đọc thấy được cấu trúc và logic của vấn đề.
- Cách bố trí, trình bày (in đậm, màu sắc, vị trí) có tác dụng làm nổi bật trọng tâm, định hướng sự chú ý của người đọc.
c) Về hiệu quả tiếp nhận và tính hấp dẫn
- Phương tiện phi ngôn ngữ làm cho văn bản sinh động, trực quan, giảm sự khô khan, đơn điệu của các con chữ, kích thích hứng thú đọc.
- Nhờ đó, thông tin được truyền đạt ngắn gọn, dễ nhớ, dễ hiểu và tiết kiệm dung lượng diễn đạt bằng lời.
Kết luận: Các phương tiện phi ngôn ngữ không chỉ minh họa mà còn kết hợp chặt chẽ với phương tiện ngôn ngữ, cùng góp phần chuyển tải nội dung một cách chính xác, cô đọng, trực quan và thuyết phục, làm tăng hiệu quả giao tiếp của văn bản thông tin.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.