Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài tập 1 trang 25 SBT Ngữ văn 10

Nói và nghe (Sách bài tập Ngữ văn 10 tập 2, KNTT)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Biểu đồ dưới đây đề cập đến vấn đề gì? Chuẩn bị một bài thuyết trình về vấn đề đó.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 25 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Biểu đồ đường, tiêu đề "Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (%)". Trục tung chia từ 12.8 đến 14.0 (bước 0.2); trục hoành các năm 2012, 2014, 2016, 2018, 2020. Hai đường: "Châu Á – Thái Bình Dương" và "Thế giới".
Đường "Châu Á – Thái Bình Dương": khoảng 2012 ≈ 13.43; 2013 ≈ 13.58; 2014 ≈ 13.36; 2015 ≈ 13.61; 2016 ≈ 13.83; 2017 ≈ 13.73; 2018 ≈ 13.51; 2019 ≈ 13.6; 2020 ≈ 14.05 (tăng cao nhất ở cuối).
Đường "Thế giới": khoảng 2012 ≈ 12.7 (thấp nhất); 2013 ≈ 13.03; 2014 ≈ 13.09; 2015 ≈ 13.5; 2016 ≈ 13.6; 2017 ≈ 13.58; 2018 ≈ 13.51; 2019 ≈ 13.62; 2020 ≈ 13.7.
Nguồn: ILOSTAT. Số liệu ước tính mô hình hoá của ILO, tháng 11/2019. Thanh niên được định nghĩa là những người trong độ tuổi từ 15 đến 24.

Gợi ý trả lời

a) Biểu đồ đề cập đến vấn đề gì?

Biểu đồ đường có tiêu đề *"Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (%)"*, thể hiện diễn biến tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (độ tuổi 15 – 24) trong giai đoạn 2012 – 2020, so sánh giữa khu vực Châu Á – Thái Bình Dương và toàn thế giới (nguồn: ILOSTAT, số liệu ước tính mô hình hoá của ILO, tháng 11/2019).

Như vậy, vấn đề mà biểu đồ nêu lên là: tình trạng thất nghiệp của thanh niên — một vấn đề kinh tế – xã hội đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Một số thông tin cần đọc ra từ biểu đồ để làm căn cứ thuyết trình:
- Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên khu vực Châu Á – Thái Bình Dương luôn cao hơn mức trung bình của thế giới trong hầu hết các năm.
- Xu hướng chung là tăng dần: với khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, từ khoảng 13,43% (2012) lên 14,05% (2020) — mức cao nhất; với thế giới, từ khoảng 12,7% (2012) lên khoảng 13,7% (2020).
- Đường biểu diễn có lúc lên xuống (ví dụ khu vực Châu Á – Thái Bình Dương giảm nhẹ năm 2014, 2018) nhưng điểm cuối năm 2020 đều cao hơn điểm đầu năm 2012 ở cả hai đường.

b) Chuẩn bị bài thuyết trình về vấn đề đó

*Dàn ý bài thuyết trình:*

1. Mở đầu (nêu vấn đề)
- Chào người nghe, giới thiệu tên và nội dung thuyết trình.
- Dẫn dắt: Thất nghiệp của thanh niên là một trong những vấn đề nhức nhối của nhiều quốc gia. Biểu đồ của ILO (ILOSTAT) cho thấy một thực trạng đáng lo ngại.

2. Nội dung chính (triển khai)

*Ý 1 — Trình bày số liệu từ biểu đồ:*
- Biểu đồ so sánh tỉ lệ thất nghiệp thanh niên (15 – 24 tuổi) ở Châu Á – Thái Bình Dương và thế giới, giai đoạn 2012 – 2020.
- Tỉ lệ của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương thường cao hơn thế giới và đạt đỉnh khoảng 14,05% năm 2020; thế giới tăng từ khoảng 12,7% (2012) lên khoảng 13,7% (2020).
- Nhìn chung, cả hai đường đều có xu hướng đi lên, cho thấy tình trạng thất nghiệp của thanh niên ngày càng nghiêm trọng hơn.

*Ý 2 — Nguyên nhân:*
- Thiếu kinh nghiệm, kĩ năng chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
- Sự mất cân đối giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của nền kinh tế.
- Tác động của suy thoái kinh tế, chuyển dịch cơ cấu nghề nghiệp và tự động hoá.

*Ý 3 — Hậu quả:*
- Lãng phí nguồn nhân lực trẻ, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
- Gây ra các vấn đề xã hội: thu nhập bấp bênh, tâm lí chán nản, dễ nảy sinh tệ nạn.

*Ý 4 — Giải pháp / đề xuất:*
- Đổi mới giáo dục – đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, chú trọng kĩ năng nghề.
- Hỗ trợ khởi nghiệp, tạo thêm việc làm cho thanh niên.
- Bản thân mỗi thanh niên cần chủ động học tập, rèn kĩ năng, định hướng nghề nghiệp sớm.

3. Kết thúc
- Khẳng định lại: Giải quyết việc làm cho thanh niên là trách nhiệm của cả xã hội và của chính mỗi người trẻ.
- Cảm ơn người nghe và mời trao đổi.

*Lưu ý khi thuyết trình:* kết hợp chỉ vào biểu đồ khi nêu số liệu; nói rõ ràng, có nhấn mạnh con số tiêu biểu (đỉnh 14,05% năm 2020); sử dụng ngữ điệu, ánh mắt, cử chỉ phù hợp và chú ý thời gian trình bày.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.