Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 5 trang 14 SBT Ngữ văn 7

Bài tập 5 - Mùa cam trên đất Nghệ   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Mùa ngọt dần lên ngọn
Gió heo may chớm sang
Trái hồng vừa trảng cát
Vườn cam cũng hoe vàng

Cam Xã Đoài mọng nước
Giọt vàng như mật ong
Bổ cam ngoài cửa trước
Hương bay vào nhà trong

Bà mẹ thôn Nghi Vạn
Con tòng quân vắng nhà
Trẩy cam mỗi buổi sáng
Bồn chồn nhớ con xa

– "Cam này thơm lại ngọt
Các con ăn mẹ gọt

Đọc bài thơ Mùa cam trên đất Nghệ của Phạm Tiến Duật và trả lời các câu hỏi:
Xác định thể thơ của bài thơ Mùa cam trên đất Nghệ. Nhận xét về cách gieo vần, ngắt nhịp của bài thơ.

Gợi ý trả lời

a) Xác định thể thơ

Mỗi dòng thơ đều có 5 tiếng (5 chữ):

- "Mùa / ngọt / dần / lên / ngọn"
- "Gió / heo / may / chớm / sang"
- "Trái / hồng / vừa / trảng / cát"...

→ Bài thơ *Mùa cam trên đất Nghệ* được viết theo thể thơ năm chữ (ngũ ngôn). Bài thơ chia thành các khổ, phần lớn mỗi khổ gồm 4 dòng.

b) Nhận xét về cách gieo vần

Bài thơ gieo vần chân (vần ở tiếng cuối dòng) và chủ yếu là vần cách — tức gieo vần ở tiếng cuối các dòng chẵn (dòng 2 và dòng 4 trong mỗi khổ):

- Khổ 1: *sang* – *vàng* (vần "ang")
- Khổ 2: *ong* – *trong* (vần "ong")
- Khổ 3: *nhà* – *xa* (vần "a")

→ Cách gieo vần đều đặn tạo cho bài thơ sự hài hòa, nhịp nhàng, dễ đọc, dễ nhớ, giàu nhạc tính.

c) Nhận xét về cách ngắt nhịp

Bài thơ ngắt nhịp linh hoạt theo đặc trưng của thơ năm chữ, chủ yếu là nhịp 2/3 và 3/2:

- Nhịp 2/3: "Mùa ngọt / dần lên ngọn"; "Trái hồng / vừa trảng cát"; "Bồn chồn / nhớ con xa"
- Nhịp 3/2: "Gió heo may / chớm sang"; "Cam Xã Đoài / mọng nước"

→ Cách ngắt nhịp nhẹ nhàng, uyển chuyển góp phần diễn tả cảm xúc êm đềm, tha thiết và nỗi nhớ thương lắng đọng của bài thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.