Giải Bài 4 trang 17 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Tiếng gà trưa gợi người cháu nhớ về tuổi thơ được bà yêu thương. Nêu cảm nhận của em về tình cảm của bà dành cho người cháu.
(văn bản: Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh))
Gợi ý trả lời
Cảm nhận về tình cảm của bà dành cho người cháu trong bài thơ *Tiếng gà trưa* (Xuân Quỳnh)
Trên đường hành quân, nghe tiếng gà trưa, người cháu – anh lính trẻ – bỗng sống dậy cả một miền kí ức tuổi thơ, mà trung tâm của những kí ức ấy chính là hình ảnh người bà tần tảo, giàu yêu thương. Qua dòng hồi tưởng của cháu, tình cảm của bà hiện lên thật cảm động và sâu nặng.
a) Bà là người tần tảo, chắt chiu, lo toan vì cháu.
Tình thương của bà trước hết được thể hiện ở sự chắt chiu, dành dụm từng quả trứng, chăm chút cho đàn gà:
> *"Tay bà khum soi trứng*
> *Dành từng quả chắt chiu"*
Bà lo lắng cho đàn gà qua mỗi mùa đông:
> *"Khi gió mùa đông tới*
> *Bà lo đàn gà toi*
> *Mong trời đừng sương muối"*
Bà chịu thương chịu khó, dành dụm tất cả chỉ với một mong ước giản dị: cuối năm bán gà để mua cho cháu quần áo mới. Niềm vui của bà gắn liền với niềm vui của cháu – đó là tình yêu thương vô bờ, quên mình vì con cháu.
b) Bà là người bao dung, ân cần dạy bảo cháu.
Kí ức tuổi thơ còn in đậm lời mắng yêu của bà khi cháu tò mò nhìn gà đẻ trứng:
> *"Có tiếng bà vẫn mắng:*
> *– Gà đẻ mà mày nhìn*
> *Rồi sau này lang mặt!"*
Lời mắng ấy thực chất chứa đựng sự quan tâm, lo lắng cho cháu, khiến cháu "về lấy gương soi" vừa sợ vừa thương. Đó là tình cảm gần gũi, ấm áp của bà cháu trong cuộc sống đời thường.
c) Tình cảm của bà trở thành hành trang và động lực cho cháu.
Tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của bà đã nuôi dưỡng tâm hồn cháu, trở thành một phần thiêng liêng trong kí ức. Chính tình bà cháu ấy đã hóa thành tình yêu quê hương, đất nước, thôi thúc người cháu cầm súng chiến đấu:
> *"Cháu chiến đấu hôm nay*
> *Vì lòng yêu Tổ quốc*
> *... Vì tiếng gà cục tác*
> *Ổ trứng hồng tuổi thơ"*
d) Đánh giá chung.
Bằng thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, giọng điệu tâm tình tha thiết, cùng những hình ảnh bình dị, gần gũi, Xuân Quỳnh đã khắc họa thành công hình ảnh người bà giàu lòng yêu thương, tần tảo, hi sinh. Tình cảm của bà dành cho cháu không ồn ào mà thấm đẫm trong từng cử chỉ, lời nói, việc làm hằng ngày. Đó là tình cảm ruột thịt thiêng liêng, cao đẹp, góp phần bồi đắp tâm hồn và tình yêu quê hương đất nước cho người cháu. Qua đó, em càng thêm yêu quý, trân trọng và biết ơn những người bà, người thân trong gia đình mình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.