Mục lục Bài 1/145
Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 1 trang 4 SBT Ngữ văn 7

Bài 1. Bầu trời tuổi thơ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại văn bản Bầy chim chìa vôi trong SGK (tr. 11 – 16) và trả lời các câu hỏi:
1. Tóm tắt nội dung cuộc trò chuyện của hai anh em Mên và Mon ở phần (1).
2. Mên và Mon sinh ra và lớn lên ở đâu? Chỉ ra một vài chi tiết giúp em nhận biết điều đó.
3. Tìm một số chi tiết miêu tả suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật Mon về bầy chim chìa vôi. Từ đó, nêu nhận xét về tính cách của nhân vật Mon.
4. Nêu cảm nhận của em về nhân vật Mên. Những chi tiết nào khiến em có cảm nhận đó?
5. Em hãy đóng vai nhân vật Mên, viết đoạn văn (khoảng 7 – 10 câu) kể lại sự việc hai anh em chèo đò ra bãi cát giữa sông để cứu bầy chim chìa vôi.
(văn bản: Bầy chim chìa vôi (SGK Ngữ văn 7, tập một, tr. 11 – 16))

Gợi ý trả lời

1. Tóm tắt nội dung cuộc trò chuyện của hai anh em Mên và Mon ở phần (1)

Vào quãng nửa đêm, Mon tỉnh giấc và gọi anh là Mên dậy. Hai anh em trò chuyện với nhau về cơn mưa to kéo dài mấy hôm khiến nước sông dâng lên nhanh. Mon lo lắng không biết bãi cát giữa sông — nơi bầy chim chìa vôi vừa làm tổ và đẻ trứng — đã bị nước ngập chưa, và những con chim non liệu có bị chết đuối không. Câu chuyện còn nhắc đến con cá bống mà hai anh em thả, nhưng cuối cùng xoay quanh nỗi băn khoăn, thương xót của hai đứa trẻ dành cho bầy chim non. Qua cuộc trò chuyện, cả hai đều trằn trọc, không ngủ được vì lo cho số phận của bầy chim.

2. Mên và Mon sinh ra và lớn lên ở đâu?

Mên và Mon sinh ra và lớn lên ở một làng quê ven sông (vùng nông thôn, gần bãi sông).

Một vài chi tiết giúp nhận biết điều đó:

- Nhà hai anh em ở ngay gần con sông, có bãi cát nổi giữa sông — nơi bầy chim chìa vôi làm tổ.
- Hai anh em quen thuộc với con nước lên xuống của dòng sông, biết rõ bãi cát giữa sông thường bị ngập khi mưa lũ.
- Chúng biết chèo đò, tự chèo đò ra giữa sông trong đêm.
- Những hình ảnh gắn với cuộc sống thôn quê: con cá bống, dải cát, bầy chim chìa vôi, bến sông, buổi bình minh trên bãi sông.

3. Chi tiết miêu tả suy nghĩ, cảm xúc của Mon về bầy chim chìa vôi và nhận xét tính cách

Một số chi tiết:

- Mon tỉnh giấc giữa đêm, trằn trọc không ngủ được vì lo bãi cát bị ngập.
- Mon liên tục hỏi anh: "Thế anh bảo chúng nó có bơi được không?", lo những con chim non chưa biết bay sẽ bị chết đuối.
- Mon sốt ruột đề nghị: "Hay mình mang chúng nó vào bờ?" và cuối cùng rủ anh chèo đò ra bãi cát để cứu bầy chim.

Nhận xét về tính cách của Mon: Mon là một cậu bé hồn nhiên, giàu tình cảm và có tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương, lo lắng cho những sinh vật bé nhỏ. Tình yêu thương ấy thôi thúc cậu hành động, dám cùng anh lao ra sông trong đêm để cứu bầy chim — cho thấy Mon còn là cậu bé dũng cảm, tốt bụng.

4. Cảm nhận về nhân vật Mên và các chi tiết

Mên là một cậu bé chững chạc, giàu tình yêu thương và có trách nhiệm như một người anh thực sự.

Những chi tiết khiến em có cảm nhận đó:

- Là anh, Mên tỏ ra điềm tĩnh, ra dáng người lớn khi trấn an và quyết định cùng em hành động.
- Mên là người cầm lái, chèo đò đưa hai anh em vượt dòng nước chảy xiết ra bãi cát giữa sông trong đêm tối — một việc đầy khó khăn, nguy hiểm.
- Khi chứng kiến bầy chim chìa vôi non cất cánh bay lên an toàn từ mặt nước, Mên cũng xúc động, vui sướng đến mức bật khóc mà không hiểu vì sao mình khóc.

Qua đó, em cảm nhận Mên là cậu bé dũng cảm, biết lo toan, thương em, thương loài vật và có một tâm hồn trong sáng, nhạy cảm.

5. Đoạn văn đóng vai nhân vật Mên (khoảng 7 – 10 câu)

Đêm ấy, nghe thằng Mon cứ lo bầy chim chìa vôi non ngoài bãi sông sẽ chết đuối, tôi cũng không tài nào ngủ được. Nghĩ mãi, tôi quyết định cùng em chèo đò ra bãi cát giữa sông để cứu lũ chim. Trời tối đen, nước sông dâng cao chảy xiết, tôi gồng hết sức cầm chắc tay chèo, còn Mon ngồi phía trước hồi hộp nhìn về phía bãi cát. Con đò chòng chành suýt bị nước cuốn, nhưng tôi vẫn cố giữ cho nó đi đúng hướng. Khi tới gần, trời cũng vừa hửng sáng, hai anh em nín thở dõi theo. Thật kì diệu, từng con chim chìa vôi non vụt bứt khỏi dòng nước, chấp chới bay lên bầu trời bình minh. Nhìn cảnh ấy, tôi thấy lòng mình dâng lên một niềm vui sướng khó tả. Không hiểu sao, hai hàng nước mắt tôi cứ thế trào ra. Tôi và Mon đứng lặng trên bãi cát, lòng ngập tràn hạnh phúc vì bầy chim đã bình an.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.