Giải Bài tập 5 trang 13 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: Tôi đi cạnh Nê-mô (Nemo) hướng theo ngọn lửa dẫn đường ấy. Đáy biển lúc đầu còn bằng phẳng, sau dâng cao dần. Chúng tôi chống gậy bước những bước dài nhưng chậm vì đáy biển đầy tảo và đá dăm…
[…] Một giờ đêm chúng tôi tới chân núi. Nhưng muốn trèo lên sườn núi dốc đứng thì phải theo những con đường nhỏ rất khó đi nằm giữa rừng cây rậm rạp. Đây đúng là một rừng cây đã chết, trụi hết lá, đã hoá đá vì tác động của muối biển…
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Nội dung chính của đoạn trích là gì? Theo em, sự việc được kể trong đoạn trích có thể xảy ra trong thực tế không? Vì sao?
Gợi ý trả lời
Phân tích yêu cầu đề bài: Đoạn trích kể về cuộc hành trình của nhân vật "tôi" (giáo sư A-rô-nác) cùng thuyền trưởng Nê-mô đi bộ dưới đáy biển, trích từ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng *Hai vạn dặm dưới biển* của Giuyn Véc-nơ (Jules Verne). Cần trả lời hai ý:
a) Nội dung chính của đoạn trích
Đoạn trích kể lại cuộc thám hiểm, đi bộ dưới đáy biển của nhân vật "tôi" cùng thuyền trưởng Nê-mô. Theo bước chân hai người, tác giả miêu tả quang cảnh kì lạ, bí ẩn của thế giới dưới lòng đại dương: đáy biển lúc đầu bằng phẳng rồi dâng cao dần, đầy tảo và đá dăm; càng đi càng hiểm trở cho đến khi họ tới chân một ngọn núi dốc đứng với những con đường nhỏ khó đi, giữa một "rừng cây đã chết", trụi lá, hoá đá vì tác động của muối biển. Nói gọn: đoạn trích tái hiện cuộc hành trình khám phá và khung cảnh kì vĩ, lạ lùng của đáy đại dương mà con người bình thường không thể tận mắt chứng kiến.
b) Sự việc được kể có thể xảy ra trong thực tế không? Vì sao?
Sự việc được kể trong đoạn trích không thể xảy ra trong thực tế (ít nhất là với điều kiện khoa học – kĩ thuật thông thường của con người).
*Vì:*
- Con người đi bộ, chống gậy bước những bước dài, thong thả dưới đáy biển sâu như đi trên mặt đất là điều không thể: dưới đáy đại dương sâu có áp suất nước cực lớn, thiếu dưỡng khí, nhiệt độ thấp và bóng tối dày đặc, con người không thể tự do sinh hoạt, di chuyển ở đó trong thời gian dài chỉ với trang bị giản đơn.
- Những chi tiết như "ngọn lửa dẫn đường" cháy dưới nước, cả một "rừng cây đã hoá đá" dưới đáy biển… là sản phẩm của trí tưởng tượng, mang tính kì ảo, viễn tưởng chứ không phải hiện thực mà con người từng trải nghiệm.
- Đây là một văn bản thuộc thể loại truyện khoa học viễn tưởng: nhà văn dựa trên một số hiểu biết, thành tựu khoa học rồi tưởng tượng, hư cấu ra những cuộc phiêu lưu, phát minh vượt xa trình độ khoa học – kĩ thuật của thời đại. Vì thế những sự việc ấy *có cơ sở khoa học* nhưng *chưa thể trở thành hiện thực*, nằm ngoài khả năng thực tế của con người.
*=> Chính yếu tố "không thể xảy ra trong thực tế" nhưng lại được kể một cách hợp lí, có vẻ logic dựa trên khoa học đã tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng của thế giới viễn tưởng.*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.