Giải Bài 5 trang 17 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: Đó là phi thuyền của bố bay qua thị trấn của chúng tôi, một thị trấn nhỏ nơi phi thuyền không gian sẽ không bao giờ hạ cánh, và mẹ con tôi sẽ nằm thức suốt hai tiếng đồng hồ tiếp theo, thầm nghĩ, "Giờ bố đã hạ cánh ở Spờ-rinh-phiu, giờ bố đang ở trên đường băng, giờ bố đang kí giấy tờ, giờ bố đã lên trực thăng, giờ bố đang bay qua sông, qua đồi, giờ bố đang hạ trực thăng xuống sân bay nhỏ ở Làng Xanh…". Và khi buổi đêm đã trôi qua được gần nửa, trên hai cái giường đã lạnh dần, mẹ và tôi cứ nằm lắng nghe mãi. "Giờ thì bố đang đi xuống Beo. Lúc nào bố cũng đi bộ… không bao giờ bắt taxi… giờ bố băng qua công viên, giờ rẽ qua góc đường Oắc-ớt, và giờ thì…".
Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng và dấu ngoặc kép trong đoạn văn sau:
Gợi ý trả lời
a) Dấu ngoặc kép (" ")
Trong đoạn văn, dấu ngoặc kép được dùng hai lần, bao lấy:
- *"Giờ bố đã hạ cánh ở Spờ-rinh-phiu, giờ bố đang ở trên đường băng… xuống sân bay nhỏ ở Làng Xanh…"*
- *"Giờ thì bố đang đi xuống Beo… và giờ thì…"*
→ Công dụng: đánh dấu lời nói (ý nghĩ) được dẫn trực tiếp — đó là những điều mà mẹ con "tôi" thầm nghĩ, hình dung về hành trình của bố. Dấu ngoặc kép giúp tách phần lời nghĩ thầm ấy ra khỏi lời kể của người viết, cho thấy đây là nguyên văn những gì nhân vật nghĩ trong đầu.
b) Dấu chấm lửng (…)
Dấu chấm lửng xuất hiện ở các vị trí: *"…ở Làng Xanh…"*, *"Lúc nào bố cũng đi bộ… không bao giờ bắt taxi…"*, *"…giờ rẽ qua góc đường Oắc-ớt, và giờ thì…"*.
→ Công dụng:
- Thể hiện lời nói, ý nghĩ còn bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng — dòng suy nghĩ của mẹ con "tôi" cứ nối tiếp, chưa dứt hẳn.
- Biểu thị ý còn tiếp diễn, chưa liệt kê/kể hết những chặng đường tưởng tượng của bố (còn nhiều sự việc nối tiếp nhau).
- Làm giãn nhịp điệu câu văn, gợi khoảng lặng, sự chờ đợi, hồi hộp của hai mẹ con khi nằm lắng nghe trong đêm; đặc biệt câu kết *"và giờ thì…"* bỏ lửng gợi cảm giác dõi theo bố không dứt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.