Giải Bài 3.1 trang 21 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc văn bản Người thầy đầu tiên trong SGK (tr. 65 – 70) và trả lời các câu hỏi:
Câu chuyện được kể bằng lời của những nhân vật nào? Hãy giới thiệu ngắn gọn về họ.
Đọc văn bản, em hình dung như thế nào về cô bé An-tư-nai (hoàn cảnh sống, đặc điểm tính cách,…)?
(văn bản: Người thầy đầu tiên (Ai-ma-tốp))
Gợi ý trả lời
a) Câu chuyện được kể bằng lời của những nhân vật nào? Giới thiệu ngắn gọn về họ.
Đoạn trích *Người thầy đầu tiên* được kể lại bằng lời của hai người kể chuyện, đan xen nhau:
- Người họa sĩ (xưng “tôi”): là người nhận được thư mời về làng dự lễ khánh thành ngôi trường mới và được nghe, được đọc câu chuyện về thầy Đuy-sen. Xúc động trước câu chuyện ấy, người họa sĩ muốn vẽ một bức tranh để kể lại cho mọi người. Nhân vật này đóng vai trò dẫn dắt, khơi mở và bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về câu chuyện.
- Nhân vật “tôi” – An-tư-nai Xu-lai-ma-nô-va: nay đã là một viện sĩ (bà viện sĩ). Bà chính là cô bé An-tư-nai năm xưa, người trực tiếp hồi tưởng và kể lại những kỉ niệm tuổi thơ của mình về thầy Đuy-sen – người thầy đầu tiên đã dạy chữ, mở ra cuộc đời mới cho bà. Lời kể của An-tư-nai mang đậm tình cảm biết ơn, trân trọng.
→ Việc thay đổi, luân phiên người kể chuyện (có lúc là người họa sĩ, có lúc là An-tư-nai) khiến câu chuyện trở nên chân thực, nhiều điểm nhìn và giàu cảm xúc hơn.
b) Hình dung về cô bé An-tư-nai (hoàn cảnh sống, đặc điểm tính cách…)
- Hoàn cảnh sống: An-tư-nai là một cô bé mồ côi, phải sống nhờ nơi gia đình người chú thím (họ hàng) ở làng Ku-ku-rêu. Em sống trong cảnh nghèo khổ, thiếu thốn tình thương, bị đối xử lạnh nhạt, hằng ngày phải làm lụng vất vả và không được quan tâm cho đi học. Đó là một tuổi thơ nhiều thiệt thòi, cơ cực.
- Đặc điểm tính cách:
- Ngoan ngoãn, chăm chỉ, chịu thương chịu khó: em luôn làm lụng, không ngại gian khổ (xách nước, trút cỏ khô, đi học qua con suối mùa đông giá buốt…).
- Ham học, khát khao được đến trường, vươn lên: dù hoàn cảnh ngặt nghèo, An-tư-nai vẫn khao khát con chữ và quyết tâm học tập.
- Giàu tình cảm, nhân hậu, biết ơn: em hết lòng yêu quý, kính trọng và nhớ ơn thầy Đuy-sen – người đã cõng em qua suối, sưởi ấm và nhen lên trong em niềm tin vào tương lai.
- Mạnh mẽ, giàu nghị lực: chính nghị lực và lòng ham học đã giúp cô bé mồ côi ngày nào trở thành một nữ viện sĩ – minh chứng cho sự vươn lên phi thường.
→ An-tư-nai hiện lên là một cô bé mồ côi, nghèo khổ nhưng ngoan hiền, ham học, giàu tình cảm và nghị lực, rất đáng thương và đáng quý.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.