Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 6 trang 10 SBT Ngữ văn 8

Bài tập đọc hiểu đoạn trích "Trên sông truyền hịch" (Hà Ân)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy chỉ ra biện pháp tu từ được dùng trong đoạn văn sau và phân tích tác dụng của nó: "Cả lịch sử oai hùng hàng nghìn năm của dân tộc trở về thét vang trong tâm hồn Nhân Tông. Trưng Trắc thét: "Đánh". Triệu Trinh Nương thét: "Đánh". Lý Bí và Triệu Quang Phục thét: "Đánh". Ngô Quyền rồi Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt,… biết bao nhiêu anh hùng thuở trước vụt hiện ra lẫm liệt nghiêm nghị trước mặt Nhân Tông và vị nào cũng thét: "Đánh"."
(văn bản: Trên sông truyền hịch (Hà Ân))

Gợi ý trả lời

a) Chỉ ra biện pháp tu từ

Đoạn văn sử dụng hai biện pháp tu từ nổi bật, kết hợp chặt chẽ với nhau:

- Điệp ngữ (lặp cấu trúc): cấu trúc "... thét: "Đánh"" được lặp lại nhiều lần — *Trưng Trắc thét: "Đánh"; Triệu Trinh Nương thét: "Đánh"; Lý Bí và Triệu Quang Phục thét: "Đánh"; ... vị nào cũng thét: "Đánh"*. Riêng từ "thét" và tiếng "Đánh" được lặp dồn dập.
- Liệt kê: kể ra hàng loạt các vị anh hùng dân tộc nối tiếp nhau trong lịch sử: *Trưng Trắc, Triệu Trinh Nương, Lý Bí, Triệu Quang Phục, Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt,…*

b) Phân tích tác dụng

- Phép liệt kê các vị anh hùng ở nhiều thời đại khác nhau gợi lên cả chiều dài "lịch sử oai hùng hàng nghìn năm" chống giặc ngoại xâm của dân tộc; cho thấy truyền thống yêu nước, bất khuất là một dòng chảy liên tục, bền bỉ từ đời này sang đời khác.
- Phép điệp ngữ "thét: "Đánh"" lặp đi lặp lại tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ, dựng nên một khí thế sục sôi, hào hùng. Tiếng "Đánh" vang lên từ mọi vị anh hùng như một mệnh lệnh, một tiếng gọi chung, khẳng định ý chí quyết chiến, quyết thắng thống nhất, đồng lòng của cả dân tộc qua các thời đại.
- Sự kết hợp hai biện pháp làm nổi bật tâm trạng và quyết tâm của vua Trần Nhân Tông: hồn thiêng sông núi, sức mạnh truyền thống của cha ông đang hội tụ, trỗi dậy trong lòng nhà vua, hun đúc, cổ vũ, tiếp thêm sức mạnh và niềm tin để nhà vua cùng quân dân Đại Việt đứng lên đánh giặc.
- Nhờ đó, đoạn văn vừa giàu sức gợi, vừa giàu cảm xúc, tác động mạnh đến người đọc, khơi dậy lòng tự hào và tinh thần yêu nước.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.