Giải Bài tập 2, câu 3 trang 85 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Những từ ngữ phó may dùng như thể thức, nghi lễ, cách thức mặc cho những người quý phái thể hiện sự trang trọng, phép tắc, với những trình tự được quy định chặt chẽ trong khi cách đám thợ bạn mặc áo cho ông Giuốc-đanh thì thô thiển: cùng lúc hai chú thợ cởi quần, hai chú thợ cởi áo, mà là “cởi tuột” rất nhanh như thể lột áo, lột quần của lão. Hành động này được thực hiện theo nhịp đàn, càng làm tăng sự đối nghịch giữa tính chất của việc mặc lễ phục và những hành động thực đang diễn ra.
(văn bản: Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục (trích Trưởng giả học làm sang) – Mô-li-e)
Gợi ý trả lời
Câu 3. Phân tích sự đối lập giữa cách mặc lễ phục cho người quý phái và cách đám thợ bạn mặc áo cho ông Giuốc-đanh; nêu tác dụng.
a) Cách mặc lễ phục cho những người quý phái – trang trọng, đúng nghi thức
Với người quý phái, việc mặc lễ phục được tiến hành theo đúng *thể thức, nghi lễ, cách thức* đã định. Những từ ngữ ấy cho thấy một quy trình trang trọng, có *phép tắc*, với *những trình tự được quy định chặt chẽ*. Mặc lễ phục khi đó không chỉ là mặc một bộ quần áo, mà là một nghi thức thể hiện đẳng cấp và sự tôn kính dành cho người mặc.
b) Cách đám thợ bạn mặc áo cho ông Giuốc-đanh – thô thiển, lố bịch
Đối lập hoàn toàn, cách đám thợ bạn mặc áo cho ông Giuốc-đanh lại *thô thiển*:
- *Cùng lúc* hai chú thợ cởi quần, hai chú thợ cởi áo, làm cho hành động trở nên xô bồ, nhốn nháo chứ không hề có trình tự.
- Động tác *“cởi tuột” rất nhanh*, “như thể lột áo, lột quần của lão” – gợi sự sỗ sàng, suồng sã, hệt như người ta lột đồ chứ không phải phục trang cho một quý ông.
- Toàn bộ việc mặc áo lại được thực hiện *theo nhịp đàn*, biến một việc tưởng là trang nghiêm thành một màn trình diễn, một trò hề trên sân khấu.
c) Tác dụng của sự đối lập
Sự tương phản giữa *tính chất trang trọng của việc mặc lễ phục* (điều ông Giuốc-đanh ngỡ mình đang được hưởng) và *những hành động thô thiển, lố bịch đang thực sự diễn ra* đã tạo nên tiếng cười châm biếm sắc sảo:
- Phơi bày sự lố lăng của ông Giuốc-đanh – một kẻ trưởng giả dốt nát nhưng khao khát học đòi làm sang, đến mức bị đám thợ qua mặt, lột quần lột áo giữa thanh thiên bạch nhật mà vẫn khoái chí vì tưởng đó là cách người quý phái được phục vụ.
- Nhịp đàn kèm theo khiến cảnh mặc áo trở thành một màn hài kịch, làm bật lên bản chất giả tạo, kệch cỡm của thói học đòi quý tộc.
- Qua đó, Mô-li-e phê phán, chế giễu tầng lớp trưởng giả thừa tiền nhưng thiếu hiểu biết, mù quáng chạy theo cái vẻ sang trọng bề ngoài.
Kết luận: Sự đối lập giữa hình thức “nghi lễ” trang trọng và hành động “cởi tuột” thô thiển theo nhịp đàn chính là thủ pháp gây cười chủ đạo, qua đó tô đậm tính cách lố bịch của ông Giuốc-đanh và làm nổi bật tiếng cười châm biếm thói trưởng giả học làm sang.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.