Giải Câu 4 trang 45 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, vì sao hoàng tử bé cảm thấy cả ông hợm hĩnh và ông nát rượu đều rất "kì quặc"?
(văn bản: Hoàng tử bé (Antoine de Saint-Exupéry))
Gợi ý trả lời
Mở ý: Trong hành trình rời khỏi tiểu tinh cầu của mình, hoàng tử bé lần lượt ghé thăm những hành tinh có người lớn sinh sống. Dưới cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo của một đứa trẻ, hoàng tử bé thấy những người lớn ấy – trong đó có ông hợm hĩnh và ông nát rượu – đều rất "kì quặc". Sở dĩ như vậy là vì lối sống, cách suy nghĩ và hành động của họ vô lí, quẩn quanh, trống rỗng, trái ngược hoàn toàn với lẽ tự nhiên, giản dị mà hoàng tử bé vẫn tin.
a) Vì sao ông hợm hĩnh "kì quặc":
- Ông hợm hĩnh sống trên hành tinh của mình nhưng chỉ khao khát một điều duy nhất: được người khác ngưỡng mộ, tán thưởng. Ông coi tất cả mọi người là "người hâm mộ" mình.
- Ông chỉ nghe được những lời ca ngợi, còn mọi câu hỏi, lời nói khác ông đều bỏ ngoài tai. Với hoàng tử bé, việc cứ phải ngả mũ chào, lặp đi lặp lại một trò để được khen là vô nghĩa và nhàm chán.
- Cái "kì quặc" ở đây là thói kiêu căng, hiếu danh trống rỗng: ông sống hoàn toàn phụ thuộc vào sự ca tụng của người khác dù trên hành tinh chỉ có một mình, nên lời ngưỡng mộ ấy thật ra chẳng có ý nghĩa gì.
b) Vì sao ông nát rượu "kì quặc":
- Hoàng tử bé hỏi vì sao ông uống rượu, ông đáp: uống để quên. Quên điều gì? Quên rằng mình xấu hổ. Xấu hổ vì điều gì? Xấu hổ vì... uống rượu.
- Đó là một cái vòng luẩn quẩn phi lí: ông uống rượu vì xấu hổ, mà lại xấu hổ chính vì ông uống rượu. Càng uống càng xấu hổ, càng xấu hổ lại càng uống.
- Cái "kì quặc" ở đây là sự bế tắc, buông xuôi, tự giam mình trong một logic vô nghĩa, không lối thoát, khiến hoàng tử bé không sao hiểu nổi.
c) Lí do chung khiến hoàng tử bé thấy cả hai đều "kì quặc":
- Cả ông hợm hĩnh lẫn ông nát rượu đều sống vì những điều vô bổ, trống rỗng, chỉ xoay quanh bản thân mình (thói hư danh, sự lảng tránh) chứ không hướng tới điều gì đẹp đẽ, có ý nghĩa như tình yêu thương, sự gắn bó, trách nhiệm.
- Lối sống của họ đi ngược với cái nhìn hồn nhiên, trong sáng và cách cảm nhận giản dị về cuộc đời của hoàng tử bé. Vì thế, với một đứa trẻ, những người lớn ấy trở nên lạ lùng, khó hiểu và thật "kì quặc".
Ý nghĩa: Qua cái nhìn ngây thơ của hoàng tử bé, nhà văn kín đáo phê phán những thói tật và lối sống lệch lạc của một bộ phận người lớn: kẻ thì chạy theo hư danh hão huyền, người thì buông xuôi, tự nhốt mình trong bế tắc – để từ đó gợi cho người đọc suy nghĩ về cách sống sao cho có ý nghĩa.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.