Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 5 - Câu 4 trang 7 SBT Ngữ văn 8

Bài 6. Chân dung cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Anh thanh niên đã giới thiệu những ai để ông hoạ sĩ có thể vẽ? Điều đó cho thấy nét tính cách gì ở nhân vật anh thanh niên?
5. Tìm một câu trong đoạn trích có thán từ và nêu tác dụng của việc dùng thán từ đó trong câu.
(văn bản: Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long)

Gợi ý trả lời

Câu 4. Anh thanh niên đã giới thiệu những ai để ông hoạ sĩ có thể vẽ? Điều đó cho thấy nét tính cách gì?

a) Những người anh thanh niên giới thiệu:

Khi ông hoạ sĩ muốn vẽ chân dung mình, anh thanh niên từ chối vì thấy mình chưa xứng đáng, rồi anh sốt sắng giới thiệu với ông hai người khác mà theo anh là đáng vẽ hơn:

- Ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa: ngày này sang ngày khác ngồi im rình xem cách ong thụ phấn cho su hào, rồi tự tay thụ phấn cho hàng vạn cây để củ su hào nhân dân miền Bắc ăn được to hơn, ngọt hơn.
- Anh cán bộ nghiên cứu sét (nghiên cứu khoa học): mười một năm không một ngày xa cơ quan, lúc nào cũng trong tư thế sẵn sàng chờ sét để lập bản đồ sét, tìm tài nguyên trong lòng đất cho đất nước.

b) Nét tính cách bộc lộ:

Việc anh từ chối để người khác vẽ mình và hào hứng ca ngợi, tiến cử những người khác cho thấy anh thanh niên:

- Khiêm tốn, thành thực: luôn thấy đóng góp của bản thân còn nhỏ bé, chưa đáng kể so với mọi người.
- Biết trân trọng, ngưỡng mộ người lao động: anh quan tâm, hiểu rõ và kính phục những con người đang âm thầm cống hiến cho đất nước.

→ Qua đó, anh thanh niên hiện lên là một con người đẹp cả trong lao động lẫn trong cách sống, cách nghĩ về người khác.

---

Câu 5. Tìm một câu có thán từ và nêu tác dụng.

- Câu có thán từ: *"Trời ơi, chỉ còn có năm phút!"* (lời anh thanh niên khi biết sắp phải chia tay ông hoạ sĩ và cô kĩ sư).
- Thán từ: *Trời ơi.*
- Tác dụng: Thán từ *"Trời ơi"* trực tiếp bộc lộ cảm xúc giật mình, tiếc nuối, luyến tiếc của anh thanh niên khi nhận ra thời gian gặp gỡ, trò chuyện với mọi người quá ít ỏi, sắp hết. Qua đó, câu văn làm nổi bật nỗi khao khát được gặp gỡ, sẻ chia với con người của một người quanh năm sống cô độc giữa núi cao, khiến lời nói trở nên chân thực, giàu cảm xúc và chạm đến người đọc.

*(Có thể chọn câu khác cũng được, ví dụ: "Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!" — thán từ "Ô" bộc lộ sự ngạc nhiên của anh thanh niên.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.