Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 18 SBT Ngữ văn 8

Bài 3. Lời sông núi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại văn bản Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn trong SGK (tr. 59 – 62) và chọn phương án trả lời đúng cho các câu hỏi:

1. Tác giả nhắc tới những tấm gương trung thần, nghĩa sĩ nhằm mục đích gì?
A. Nhắc nhở các tì tướng về mối nguy nước mất nhà tan
B. Tác động vào lòng tự trọng của các tì tướng
C. Khơi dậy lòng căm thù giặc của các tì tướng
D. Khơi dậy khát vọng lập công danh của các tì tướng

2. Các cụm từ đặt mồi lửa vào dưới đống củi, kiềng canh nóng mà thổi rau nguội có ý nghĩa gì?
A. Luôn cảnh giác, không khinh địch
B. Cẩn thận với lửa bỏng
C. Việc đun nấu thức ăn phải đúng cách
D. Cần quan tâm tới việc nấu nướng
Đoạn từ Nay các ngươi nhìn chủ nhục đến muốn vui chơi phỏng có được không? và đoạn từ Nay ta bảo thật các ngươi đến không muốn vui chơi phỏng có được không? có quan hệ với nhau như thế nào?
A. Nguyên nhân – kết quả
B. Đối lập
C. Giả thiết – kết quả
D. Tương đồng
(văn bản: Hịch tướng sĩ – Trần Quốc Tuấn)

Gợi ý trả lời

Câu 1. Đáp án: B. Tác động vào lòng tự trọng của các tì tướng.

Mở đầu bài hịch, Trần Quốc Tuấn nêu hàng loạt tấm gương trung thần, nghĩa sĩ xả thân vì chủ, vì nước như Kỉ Tín, Do Vu, Dự Nhượng, Kính Đức, Cảo Khanh... Đó đều là những bề tôi hết lòng trung nghĩa, dám hi sinh để tròn đạo thần tử. Việc nêu gương không nhằm hù dọa về mối nguy mất nước (A), cũng không trực tiếp khơi lòng căm thù giặc (C) hay cổ vũ ham công danh (D), mà cốt làm thức tỉnh, khích lệ lòng tự trọng, ý thức danh dự và bổn phận của các tì tướng: người xưa làm được như thế, lẽ nào các ngươi lại chịu kém?

Câu 2. Đáp án: A. Luôn cảnh giác, không khinh địch.

Hai cụm từ "đặt mồi lửa vào dưới đống củi" (nằm ngay cạnh hiểm họa cháy mà vẫn yên tâm) và "kiềng canh nóng mà thổi rau nguội" (từng bị canh nóng làm bỏng nên đến rau nguội cũng phải thổi) đều là những hình ảnh ẩn dụ quen thuộc nói về thái độ phòng xa, luôn đề cao cảnh giác trước nguy cơ, không được chủ quan, khinh suất trước kẻ thù. Tác giả dùng để nhắc nhở tướng sĩ phải lo xa, sẵn sàng đối phó với giặc.

Câu 3. Đáp án: B. Đối lập.

Đoạn "Nay các ngươi nhìn chủ nhục... phỏng có được không?" vạch rõ lối sống sai lầm, cầu an hưởng lạc, thờ ơ trước vận nước và hậu quả tất yếu của nó. Đoạn "Nay ta bảo thật các ngươi... phỏng có được không?" lại chỉ ra con đường đúng đắn: biết lo xa, chăm luyện binh, rửa nhục cho nước. Hai đoạn đặt cạnh nhau tạo thế tương phản (đối lập) giữa cái sai – cái đúng, giữa hậu quả tai hại – kết quả tốt đẹp, qua đó thuyết phục tướng sĩ từ bỏ lối cũ mà theo lẽ phải.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.