Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 5.3 trang 68 SBT Ngữ văn 8

Nắng mới – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em đọc kĩ đoạn từ Song có một điều lạ đến điểm son trong nỗi nhớ về tuổi thơ (SGK, tr. 84) để tìm ra sự khác biệt của nắng mới trong hiện tại và hoài niệm. Em cần chỉ ra nắng mới trong hiện tại buồn, mông lung; còn nắng mới trong hoài niệm thì nao nức, tươi vui.

Sở dĩ có sự khác biệt ấy, bởi theo tác giả, nắng mới trong hoài niệm gắn với hình ảnh người mẹ và cậu bé lên mười được mẹ chăm chút. Còn trong hiện tại, mẹ đã không còn, nhà thơ chìm trong tâm trạng "quạnh hiu, xa vắng".
(văn bản: Nắng mới – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng (viết về bài thơ Nắng mới của Lưu Trọng Lư))

Gợi ý trả lời

Đề yêu cầu hai việc: (1) chỉ ra sự khác biệt của hình ảnh *nắng mới* trong hiện tại và trong hoài niệm; (2) lí giải vì sao có sự khác biệt ấy. Dựa vào đoạn "Song có một điều lạ... điểm son trong nỗi nhớ về tuổi thơ" của văn bản *Nắng mới – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng*, có thể trình bày như sau:

a) Sự khác biệt của *nắng mới* trong hiện tại và trong hoài niệm

- Nắng mới trong hiện tại: mang sắc thái buồn, mông lung, hiu hắt. Đó là cái nắng gắn với không gian "quạnh hiu, xa vắng", gợi nỗi cô đơn, trống trải của nhà thơ trong thực tại. Nắng hiện ra mờ nhạt, le lói, như nhuốm cả tâm trạng sầu muộn của người đang sống trong cảnh vắng mẹ.

- Nắng mới trong hoài niệm: mang sắc thái nao nức, tươi vui, rộn rã, ấm áp. Đó là cái nắng của kí ức tuổi thơ, gắn với những ngày còn mẹ, với tiếng gà trưa, với hình ảnh người mẹ phơi áo bên giậu và cậu bé lên mười được mẹ chăm chút. Nắng trong hoài niệm trở thành "điểm son" sáng tươi, đẹp đẽ nhất trong miền nhớ.

→ Cùng là *nắng mới*, nhưng một bên u buồn, mông lung, một bên rạng rỡ, nao nức — hai sắc thái đối lập.

b) Lí do có sự khác biệt ấy

Theo cách lí giải của tác giả bài viết, sự khác biệt bắt nguồn từ sự thay đổi của hoàn cảnh và tâm trạng gắn với mỗi hình ảnh nắng:

- Nắng mới trong hoài niệm gắn với hình ảnh người mẹ và tuổi thơ hạnh phúc. Khi ấy mẹ còn sống, cậu bé lên mười được mẹ yêu thương, chăm chút. Vì được bao bọc trong tình mẹ ấm áp nên nắng cũng trở nên tươi vui, nao nức, trở thành kỉ niệm đẹp nhất — "điểm son" trong nỗi nhớ.

- Nắng mới trong hiện tại gắn với sự mất mát. Mẹ đã không còn, nhà thơ chìm trong tâm trạng "quạnh hiu, xa vắng", cô đơn. Lòng người buồn nên nhìn nắng cũng thấy buồn, mông lung, hiu hắt.

→ Nói cách khác, nắng chỉ là cái cớ; chính tình cảm với mẹ và tâm trạng của nhà thơ mới quyết định sắc thái của nắng. Hình ảnh nắng mới trở thành phương tiện để nhà thơ bộc lộ nỗi nhớ mẹ, nhớ tuổi thơ — thể hiện "sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng" đúng như nhan đề bài viết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.