Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 2 trang 84 SBT Ngữ văn 8

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

So với văn bản nghị luận văn học ở bài tập đọc mở rộng cho bài 8 (bài tập 1) thì nguồn văn bản thông tin ở phần đọc mở rộng cho bài 9 (bài tập 2) có thể phong phú hơn vì loại văn bản thông tin có tính đại chúng hơn, được dùng phổ biến trong đời sống hằng ngày. Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên và văn bản thông tin giới thiệu một bộ phim có thể tìm thấy trên báo, tạp chí in phát hành theo ngày, tuần hoặc tháng và trên in-tơ-nét. Em cũng cần tận dụng tối đa nguồn văn bản từ tủ sách của lớp, thư viện trường.

Như bài tập yêu cầu, khi đọc, em cần nắm được nội dung chính, cách triển khai nội dung trong văn bản thông tin (chẳng hạn theo trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng hoặc các đối tượng được phân loại), hiệu quả của phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, số liệu,…) trong việc truyền đạt thông tin (chẳng hạn giúp cho người đọc tiếp nhận thông tin đầy đủ hơn, chính xác hơn, thuận lợi hơn, nhớ lâu hơn,…); lưu ý kết nối thông tin trong văn bản với những vấn đề của xã hội đương đại. Cần ghi những thông tin quan trọng vào nhật kí đọc sách do em tự thiết kế.

Gợi ý trả lời

Hướng dẫn thực hiện Đọc mở rộng – Bài tập 2 (trang 85)

Đây là bài tập thực hành đọc mở rộng, yêu cầu em tự tìm, tự đọc các văn bản thông tin gắn với Bài 9 (văn bản thông tin: giải thích một hiện tượng tự nhiên; giới thiệu một bộ phim) rồi ghi lại vào nhật kí đọc sách. Dưới đây là cách làm từng bước và một nhật kí mẫu để em tham khảo.

a) Tìm nguồn văn bản thông tin

- Tìm trên báo, tạp chí in (ra theo ngày, tuần, tháng) và trên in-tơ-nét vì văn bản thông tin có tính đại chúng, phổ biến trong đời sống.
- Tận dụng tủ sách của lớp và thư viện trường.
- Nên chọn hai loại như gợi ý của Bài 9: một văn bản *giải thích một hiện tượng tự nhiên* (ví dụ: vì sao có cầu vồng, vì sao có nhật thực, hiện tượng El Niño…) và một văn bản *giới thiệu một bộ phim* (bài review, bài giới thiệu phim trên báo/tạp chí).

b) Khi đọc, cần nắm được các yêu cầu sau

- Nội dung chính: văn bản cung cấp thông tin gì, về đối tượng/hiện tượng nào.
- Cách triển khai nội dung: văn bản sắp xếp thông tin theo cách nào — theo *trật tự thời gian*, *quan hệ nhân quả*, *mức độ quan trọng* hay *phân loại đối tượng*. (Văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên thường dùng quan hệ nhân quả; văn bản giới thiệu phim thường theo trật tự thời gian hoặc phân loại các phương diện: nội dung, diễn viên, hình ảnh…).
- Hiệu quả của phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, số liệu, sơ đồ…): giúp người đọc tiếp nhận thông tin đầy đủ hơn, chính xác hơn, thuận lợi hơn và nhớ lâu hơn.
- Kết nối với vấn đề của xã hội đương đại: thông tin trong văn bản liên quan thế nào đến cuộc sống hôm nay (ví dụ: biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, văn hóa thưởng thức nghệ thuật…).

c) Ghi vào nhật kí đọc sách do em tự thiết kế – Nhật kí mẫu

| Mục | Nội dung ghi chép |
|---|---|
| Tên văn bản | *Vì sao có cầu vồng?* |
| Nguồn | Báo/tạp chí khoa học thiếu nhi (hoặc trang in-tơ-nét uy tín) |
| Ngày đọc | … |
| Loại văn bản | Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên |
| Nội dung chính | Giải thích hiện tượng cầu vồng hình thành do ánh sáng Mặt Trời bị khúc xạ và phản xạ qua các hạt nước mưa li ti trong không khí. |
| Cách triển khai | Theo quan hệ nhân quả (điều kiện → nguyên nhân → kết quả): có mưa và nắng cùng lúc → ánh sáng đi qua giọt nước, tách thành bảy màu → tạo thành vòng cung cầu vồng. |
| Phương tiện phi ngôn ngữ | Hình vẽ đường đi của tia sáng, bảng dải bảy màu, số liệu góc khúc xạ — giúp em hình dung và nhớ rõ cơ chế, tiếp nhận thông tin chính xác và dễ hơn so với chỉ đọc chữ. |
| Kết nối xã hội đương đại | Hiểu đúng hiện tượng tự nhiên giúp em tránh mê tín, biết trân trọng và tìm hiểu khoa học về thiên nhiên quanh mình. |
| Điều em tâm đắc | … (câu văn, chi tiết hoặc số liệu em thấy ấn tượng) |

Em làm thêm một nhật kí tương tự cho văn bản giới thiệu một bộ phim (ghi: tên phim, nội dung chính, cách triển khai theo trật tự thời gian/phân loại các phương diện, hiệu quả của hình ảnh – áp phích phim, và kết nối với đời sống).

Lưu ý: Đây là bài tập mở, không có đáp án cố định; em cần tự chọn văn bản thật và ghi chép theo đúng bốn yêu cầu đọc hiểu nêu trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.