Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 1 trang 88 SBT Ngữ văn 8

Bài 10. Sách - Người bạn đồng hành   Gợi ý trả lời

Đề bài

Để viết lời giới thiệu sách theo yêu cầu của bài tập này, em cần chú ý:

– Trong vai trò là một độc giả: Em cần đọc kĩ một cuốn sách đã được lựa chọn phù hợp với mục tiêu đọc đã xây dựng. Từ đó:
+ Xác định được hoàn cảnh ra đời, tác giả, thông tin xuất bản của cuốn sách.
+ Tìm hiểu và nhận diện được đặc điểm hình thức nghệ thuật của cuốn sách: thể loại, bố cục, những điểm nổi bật về ngôn ngữ, biện pháp nghệ thuật, cách xây dựng nhân vật, cách kể chuyện,…
+ Tìm hiểu nội dung của cuốn sách: đề tài, chủ đề, cảm hứng chủ đạo, cốt truyện (nếu là tác phẩm truyện),…

– Trong vai trò một nhà phê bình, để viết lời giới thiệu cuốn sách, em cần chú ý thêm những vấn đề sau:
+ Mối quan hệ giữa cuốn sách và đời sống: những yếu tố đời sống tác động đến nghệ thuật và nội dung của cuốn sách, tầm ảnh hưởng của cuốn sách với độc giả và các vấn đề xã hội.
+ Sự tương đồng, khác biệt của cuốn sách so với những tác phẩm cùng thể loại hoặc đề tài mà em đã đọc.
+ Cần sáng tạo và linh hoạt trong cách sắp xếp các nội dung quan trọng trong lời giới thiệu sách để bài viết có sự độc đáo và tạo ấn tượng với người đọc.

Gợi ý trả lời

Bài tập 1 (trang 89) – Những điều cần chú ý khi viết lời giới thiệu sách

Bài tập yêu cầu em hình dung mình đồng thời mang hai vai trò: độc giả và nhà phê bình. Lời giới thiệu sách hay phải kết hợp được hiểu biết của một người đọc kĩ với cái nhìn đánh giá, định hướng của một người phê bình. Dưới đây là cách triển khai từng ý.

a) Trong vai trò một độc giả

Trước hết phải chọn và đọc kĩ một cuốn sách phù hợp với mục tiêu đọc đã xây dựng (ví dụ: đọc để mở rộng hiểu biết về lịch sử, để bồi dưỡng tâm hồn, để giải trí…). Khi đọc, cần ghi chép, thu thập ba nhóm thông tin:

- *Thông tin chung về cuốn sách*: hoàn cảnh ra đời (tác phẩm viết trong bối cảnh nào, vì sao tác giả viết), tên tác giả và đôi nét về sự nghiệp, thông tin xuất bản (nhà xuất bản, năm xuất bản, số lần tái bản…). Đây là phần giúp người nghe/người đọc tin cậy và định vị được cuốn sách.

- *Đặc điểm hình thức nghệ thuật*: xác định thể loại (truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, kí…), bố cục (số chương, phần, cách tổ chức), những điểm nổi bật về ngôn ngữ (giản dị hay trau chuốt, giàu hình ảnh…), các biện pháp nghệ thuật tiêu biểu, cách xây dựng nhân vật, cách kể chuyện (ngôi kể, điểm nhìn, giọng điệu). Việc chỉ ra được nét riêng về nghệ thuật cho thấy em đã đọc thật sự tinh tế.

- *Nội dung của cuốn sách*: đề tài (viết về cái gì), chủ đề (thông điệp, tư tưởng chính), cảm hứng chủ đạo (ngợi ca, phê phán, xót thương…), và nếu là tác phẩm truyện thì tóm lược cốt truyện (nhưng chỉ gợi mở, tránh kể hết để người đọc còn muốn tìm đọc).

b) Trong vai trò một nhà phê bình

Ngoài việc giới thiệu, nhà phê bình còn đánh giá và đặt cuốn sách trong một tầm nhìn rộng hơn. Cần bổ sung:

- *Mối quan hệ giữa cuốn sách và đời sống*: chỉ ra những yếu tố đời sống (hoàn cảnh xã hội, lịch sử, số phận con người…) đã tác động, làm nên nội dung và nghệ thuật của cuốn sách; đồng thời nói về tầm ảnh hưởng của sách đối với độc giả và với những vấn đề xã hội mà nó đặt ra. Điều này cho thấy giá trị, sức sống của tác phẩm.

- *Sự tương đồng và khác biệt* của cuốn sách so với các tác phẩm cùng thể loại hoặc cùng đề tài mà em đã đọc. So sánh giúp làm nổi bật nét độc đáo, đóng góp riêng của cuốn sách, đồng thời thể hiện vốn đọc và khả năng đánh giá của em.

- *Sự sáng tạo, linh hoạt trong cách sắp xếp*: không nhất thiết trình bày theo trật tự cứng nhắc; em có thể mở đầu bằng một chi tiết ấn tượng, một câu hỏi, một trích dẫn hay… rồi mới dẫn vào thông tin, nhằm tạo ấn tượng và sự độc đáo cho bài viết.

c) Gợi ý vận dụng (dàn ý một lời giới thiệu sách)

1. *Mở đầu*: nêu lí do chọn cuốn sách hoặc một ấn tượng, trích dẫn gây chú ý.
2. *Giới thiệu chung*: tên sách, tác giả, hoàn cảnh ra đời, thông tin xuất bản.
3. *Giới thiệu nội dung*: đề tài, chủ đề, cảm hứng, cốt truyện (gợi mở).
4. *Giới thiệu nghệ thuật*: thể loại, bố cục, ngôn ngữ, cách kể, xây dựng nhân vật.
5. *Đánh giá của nhà phê bình*: mối quan hệ với đời sống, so sánh với tác phẩm cùng loại, tầm ảnh hưởng.
6. *Kết thúc*: khẳng định giá trị và lời mời gọi, khích lệ người đọc tìm đọc cuốn sách.

Khi viết, cần kết hợp nhuần nhuyễn cả hai vai trò để lời giới thiệu vừa cung cấp thông tin chính xác, vừa thể hiện được đánh giá sâu sắc và sức hấp dẫn riêng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.