Giải Bài 7 trang 14 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Nêu cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ.
Gợi ý trả lời
Nhắc lại khái niệm
*Cảm hứng chủ đạo* là trạng thái tình cảm, cảm xúc mãnh liệt, bao trùm và xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, chi phối cách nhà thơ lựa chọn hình ảnh, giọng điệu và ngôn từ. Để nêu cảm hứng chủ đạo của một đoạn thơ, ta trả lời câu hỏi: *Qua đoạn thơ, tác giả muốn bộc lộ tình cảm, thái độ nổi bật nào?*
Các bước xác định (áp dụng cho đoạn thơ ở bài tập):
a) Đọc kĩ đoạn thơ, xác định đối tượng được nói tới: chú ý đoạn thơ viết về điều gì (thiên nhiên, quê hương, con người, một kỉ niệm, một lẽ sống…). Đây là cái cớ để khơi gợi cảm xúc.
b) Tìm những từ ngữ, hình ảnh bộc lộ trực tiếp cảm xúc: các từ cảm thán, từ chỉ tình cảm (yêu, nhớ, thương, tự hào, trân trọng, xót xa…), hình ảnh giàu sức gợi và giọng điệu (tha thiết, ngợi ca, bâng khuâng, lắng đọng…).
c) Khái quát thành cảm xúc bao trùm: gộp các biểu hiện trên lại thành một tình cảm lớn, nhất quán, chi phối cả đoạn. Đó chính là cảm hứng chủ đạo. Diễn đạt bằng một câu có cấu trúc: *"Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là niềm/tình cảm… (của ai) đối với… (điều gì)."*
d) Lí giải ngắn gọn: chỉ ra một, hai hình ảnh/từ ngữ tiêu biểu để chứng minh cảm xúc ấy thực sự xuyên suốt đoạn thơ.
Mẫu trình bày hoàn chỉnh (điền cảm xúc cụ thể sau khi đọc chính đoạn thơ trong SBT): Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là tình cảm yêu mến, trân trọng (hoặc niềm tự hào, nỗi nhớ tha thiết…) mà tác giả dành cho đối tượng được khắc họa; cảm xúc ấy được thể hiện nhất quán qua hệ thống hình ảnh giàu sức gợi và giọng thơ tha thiết, lắng sâu, tạo nên mạch cảm xúc chủ đạo của toàn đoạn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.