Giải Câu 6 trang 16 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Xác định các từ láy trong bài thơ và nêu tác dụng của các từ láy đó.
(văn bản: Vầng trăng và những quầng lửa – Phạm Tiến Duật)
Gợi ý trả lời
a) Xác định các từ láy trong bài thơ
Trong bài thơ *Vầng trăng và những quầng lửa* (Phạm Tiến Duật), các từ láy tiêu biểu là:
- lốm đốm (trong câu: *Lốm đốm nền trời những quầng lửa đỏ*) – từ láy âm (lặp phụ âm đầu *l*).
- nhoáng nhoàng (trong câu: *Trong ánh chớp nhoáng nhoàng cây cối ngả nghiêng*) – từ láy bộ phận (lặp phụ âm đầu *nh*).
(Lưu ý phân biệt: *ngả nghiêng* là từ ghép đẳng lập – cả "ngả" và "nghiêng" đều có nghĩa – nên không xếp vào từ láy.)
b) Tác dụng của các từ láy
- lốm đốm: gợi tả những quầng lửa đỏ do bom đạn nổ chậm hiện lên rải rác, điểm xuyết khắp nền trời đêm. Từ láy này giàu sức tạo hình, giúp người đọc hình dung rõ khung cảnh chiến trường Trường Sơn với bom đạn giăng mắc, vừa dữ dội vừa kì lạ.
- nhoáng nhoàng: gợi tả ánh chớp của bom đạn lóe sáng liên tiếp, chớp lóa hết đợt này đến đợt khác, khiến cây cối ngả nghiêng. Từ láy diễn tả sinh động sự ác liệt, khẩn trương, dồn dập của chiến trận.
Tác dụng chung: Hai từ láy đều có giá trị gợi hình, gợi cảm cao, giúp khắc họa chân thực và sinh động khung cảnh chiến trường ác liệt trong đêm. Đặt cạnh hình ảnh *vầng trăng* êm dịu, các từ láy tô đậm sự khốc liệt của "những quầng lửa", tạo nên sự tương phản giữa chiến tranh và vẻ đẹp bình yên, lãng mạn của thiên nhiên. Qua đó, bài thơ làm nổi bật tâm hồn trẻ trung, lạc quan, yêu đời của những người lính Trường Sơn giữa gian khổ, hiểm nguy.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.