Giải Bài 3 trang 18 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Cảm xúc của bài thơ vận động như thế nào?
(văn bản: Lá bưởi lá chanh – Lưu Quang Vũ)
Gợi ý trả lời
Cảm xúc của bài thơ *Lá bưởi lá chanh* (Lưu Quang Vũ) vận động theo một mạch tự nhiên: đi từ cảm nhận hiện tại, ngược về hồi tưởng, rồi lắng lại thành suy ngẫm.
a) Khởi đầu từ hiện tại: mạch thơ bắt đầu từ hình ảnh, hương vị quen thuộc, dân dã của lá bưởi, lá chanh. Cảm xúc ban đầu còn nhẹ nhàng, là sự rung động, bâng khuâng trước những điều bình dị, gần gũi.
b) Chuyển sang hồi tưởng: từ hương lá, mạch cảm xúc dẫn nhà thơ ngược về quá khứ, về những kỉ niệm và những người thân yêu gắn với hình ảnh ấy. Cảm xúc đằm sâu hơn, chan chứa nỗi nhớ và sự trân trọng.
c) Dâng lên thành yêu thương, biết ơn: khi kỉ niệm trở về, cảm xúc lắng đọng và chân thành nhất — tình yêu thương, lòng biết ơn đối với quê hương, với những gì đã nuôi dưỡng tâm hồn. Cái bình dị trở nên thiêng liêng vì gắn với cội nguồn.
d) Lắng lại thành suy ngẫm: bài thơ khép lại không ồn ào mà sâu lắng, khẳng định những điều mộc mạc, nhỏ bé lại là điều bền vững, neo giữ tâm hồn con người.
Nhận xét chung: cảm xúc vận động từ ngoại cảnh (hương lá) vào nội tâm (nỗi nhớ, tình yêu), từ cái cụ thể, bình dị đến cái thiêng liêng, sâu sắc; chính sự vận động ấy làm bài thơ vừa chân thực vừa giàu sức lay động. (Lưu ý khi trình bày trước lớp: nên dẫn đúng từ ngữ, hình ảnh có trong văn bản, tránh gán thêm chi tiết chưa chắc chắn.)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.