Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 2, câu 5 trang 20 SBT Ngữ văn 8

Bài 8. Nhà văn và trang viết   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại văn bản Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam (từ Trong ba bài thơ đến cho nhẹ nhõm trong sáng?) trong SGK (tr. 63) và trả lời các câu hỏi:
So với cách phân tích bằng chứng trong đoạn trích ở bài tập 1, cách phân tích bằng chứng trong đoạn này có gì khác biệt?
(văn bản: Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam (Xuân Diệu))

Gợi ý trả lời

So sánh cách phân tích bằng chứng trong hai đoạn trích

Đây là câu hỏi yêu cầu nhận xét về sự khác biệt trong *cách phân tích bằng chứng* (dẫn chứng) giữa đoạn trích ở bài tập 1 và đoạn trích trong văn bản *Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam* của Xuân Diệu.

a) Điểm chung của cả hai đoạn

Cả hai đoạn đều nêu bằng chứng (những câu thơ, hình ảnh cụ thể) rồi phân tích để làm sáng tỏ luận điểm. Bằng chứng được chọn lọc, gắn chặt với ý kiến mà người viết muốn khẳng định.

b) Sự khác biệt trong cách phân tích bằng chứng ở đoạn trích của Xuân Diệu

- Phân tích tỉ mỉ, sâu, đi vào từng chi tiết nhỏ của ngôn từ: Xuân Diệu không chỉ dẫn câu thơ rồi nhận xét chung chung mà "soi" vào từng chữ, từng hình ảnh (màu sắc, đường nét, âm thanh của cảnh thu làng cảnh Việt Nam), khám phá cái hay, cái tinh tế ẩn trong từng từ ngữ.

- Giàu cảm xúc, đậm dấu ấn chủ quan của người viết: Lời phân tích thấm đẫm sự rung động, lòng yêu mến, thái độ trân trọng của nhà phê bình đối với thơ Nguyễn Khuyến. Người viết vừa phân tích vừa bộc lộ cảm nhận riêng, như đang cùng thưởng thức, cùng "sống" với câu thơ.

- Ngôn ngữ phân tích giàu hình ảnh, gợi cảm, mang chất văn: Câu văn mượt mà, truyền cảm, có sức lay động, khiến người đọc cảm nhận được cái đẹp của bài thơ chứ không chỉ hiểu bằng lí lẽ.

- Phân tích thiên về khơi gợi, bình giá cái hay, cái đẹp của thơ (phê bình cảm thụ), nghiêng về *cảm* để làm nổi bật giá trị nghệ thuật.

c) Khác với đoạn trích ở bài tập 1

Đoạn trích ở bài tập 1 phân tích bằng chứng theo hướng *khái quát, lí lẽ chặt chẽ*: nêu dẫn chứng rồi dùng lập luận để chứng minh, giọng văn khách quan, tỉnh táo, hướng tới sự thuyết phục bằng lí trí hơn là bằng cảm xúc; mức độ phân tích không đi sâu vào từng chữ, từng hình ảnh như Xuân Diệu.

→ Kết luận: Cùng là phân tích bằng chứng trong văn nghị luận văn học, nhưng đoạn của Xuân Diệu phân tích *kĩ, sâu, thiên về cảm thụ và bộc lộ cảm xúc chủ quan*, ngôn ngữ giàu hình ảnh và sức truyền cảm; còn đoạn ở bài tập 1 phân tích *khái quát hơn, nghiêng về lí lẽ, lập luận và giọng điệu khách quan*.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.