Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 5 trang 28 SBT Ngữ văn 8

Bài 4. Tiếng cười trào phúng trong thơ   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: GIỄU NGƯỜI THI ĐỖ

Một đàn thằng hỏng đứng mà trông,
Nó đỗ khoa này(1) có sướng không!

(1) Khoa thi năm Đinh Dậu (1897), xem thêm chú thích (1) trong SGK (tr. 82).

Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Bài thơ có bố cục gồm mấy phần? Nêu nội dung chính của mỗi phần.

Gợi ý trả lời

Bài thơ *Giễu người thi đỗ* (Trần Tế Xương) chỉ gồm hai câu, nên có thể chia bố cục làm 2 phần, mỗi câu là một phần:

a) Phần 1 — Câu thơ thứ nhất:

> *Một đàn thằng hỏng đứng mà trông,*

- Nội dung chính: Khắc hoạ hình ảnh đám đông những kẻ thi trượt ("thằng hỏng") đứng nhìn. Cách gọi "một đàn", "thằng hỏng" vừa gợi số lượng đông đảo, vừa mang sắc thái bỡn cợt, suồng sã. Câu thơ dựng lên bối cảnh và đối tượng được nói tới — những người không đỗ đạt đang dõi theo người thi đỗ.

b) Phần 2 — Câu thơ thứ hai:

> *Nó đỗ khoa này có sướng không!*

- Nội dung chính: Lời giễu cợt, mỉa mai hướng tới người thi đỗ trong khoa thi năm Đinh Dậu (1897). Câu hỏi tu từ "có sướng không!" bề ngoài như lời chúc mừng nhưng thực chất là tiếng cười trào phúng chua chát: trong hoàn cảnh đất nước mất chủ quyền, khoa cử do thực dân chi phối, thì việc "đỗ" cũng chẳng có gì đáng tự hào, đáng "sướng". Qua đó bộc lộ thái độ châm biếm của tác giả đối với chế độ thi cử và xã hội thực dân nửa phong kiến đương thời.

Nhận xét chung: Hai phần gắn kết chặt chẽ — phần 1 nêu đối tượng và tình huống, phần 2 bật lên tiếng cười trào phúng, tạo nên giọng điệu mỉa mai đặc trưng của thơ Tú Xương.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.