Giải Bài tập 2 trang 31 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Tục ngữ có câu: Cười người chớ vội cười lâu / Cười người hôm trước, hôm sau người cười. Hãy lập dàn ý cho bài nói trình bày ý kiến của em về bài học được người xưa tổng kết trong câu tục ngữ này.
Gợi ý trả lời
## Dàn ý bài nói: Trình bày ý kiến về bài học trong câu tục ngữ "Cười người chớ vội cười lâu / Cười người hôm trước, hôm sau người cười"
### a) Mở đầu
- Chào hỏi người nghe và giới thiệu vấn đề sẽ trình bày.
- Nêu câu tục ngữ: *"Cười người chớ vội cười lâu / Cười người hôm trước, hôm sau người cười."*
- Dẫn dắt: Đây là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc của ông cha ta về thái độ ứng xử trước khuyết điểm, lỗi lầm của người khác. Nêu khái quát ý kiến của em: Em hoàn toàn đồng tình với bài học mà câu tục ngữ gửi gắm.
###
b) Triển khai (nội dung chính)
Ý 1: Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ
- Nghĩa đen: Không nên vội vàng chê cười, nhạo báng người khác, bởi hôm trước ta cười người thì hôm sau có thể chính ta lại bị người cười.
- Nghĩa bóng: Khuyên con người không nên chế giễu, coi thường khuyết điểm hay thất bại của người khác, vì không ai hoàn hảo và chính mình cũng có thể mắc lỗi tương tự.
Ý 2: Khẳng định bài học và lí giải vì sao đó là bài học đúng đắn
- Cuộc sống luôn thay đổi, không ai dám chắc mình mãi hơn người; hoàn cảnh có thể đảo ngược bất cứ lúc nào.
- Cười nhạo người khác thể hiện sự thiếu tế nhị, thiếu lòng bao dung và dễ làm tổn thương người bị cười.
- Thái độ ấy còn cho thấy sự chủ quan, kiêu ngạo — những điều dễ khiến ta vấp ngã.
Ý 3: Nêu dẫn chứng (lí lẽ + bằng chứng)
- Trong học tập: chê cười bạn bị điểm kém, nhưng rồi chính mình cũng có lúc làm bài sai.
- Trong đời sống: cười người gặp rủi ro, thất bại, song biết đâu khó khăn ấy một ngày sẽ đến với mình.
- Có thể liên hệ tinh thần phê phán trong thơ trào phúng đã học: tiếng cười đáng quý là tiếng cười hướng tới cái xấu để sửa chữa, chứ không phải để hạ thấp, chế nhạo người khác.
Ý 4: Bàn luận mở rộng, nêu ý kiến riêng
- Câu tục ngữ không có nghĩa là không được phê phán cái sai, mà nhắc ta phê phán bằng thái độ chân thành, có thiện chí giúp người sửa đổi.
- Phê phán những người hay buông lời mỉa mai, giễu cợt vô cớ, lấy khuyết điểm của người khác làm trò vui.
- Rút ra bài học: cần sống khiêm tốn, bao dung, biết đặt mình vào vị trí người khác và tôn trọng mọi người.
###
c) Kết thúc
- Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của câu tục ngữ và bài học về cách ứng xử nhân hậu, khiêm nhường.
- Liên hệ bản thân: tự nhắc mình không vội cười chê người khác, luôn rèn thái độ cảm thông.
- Cảm ơn người nghe và mời trao đổi, góp ý.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.