Giải Bài tập 1 - Câu 7 trang 32 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Trong các câu sau, câu nào là câu hỏi tu từ? Vì sao?
– Lại còn phải bảo cái đó à?
– Những người quý phái mặc ngược hoa à?
– Bác cho rằng tôi mặc thế này có vừa sát không?
– Mày không thôi đi phỏng?
(văn bản: Trưởng giả học làm sang (Mô-li-e))
Gợi ý trả lời
Nhắc lại kiến thức: Câu hỏi tu từ là câu có hình thức nghi vấn (thường kết thúc bằng dấu chấm hỏi) nhưng không nhằm hỏi để tìm câu trả lời. Người nói dùng nó để khẳng định, nhấn mạnh một điều đã hiển nhiên, hoặc để bộc lộ thái độ (mỉa mai, trách móc, đe dọa, ra lệnh...). Câu trả lời thực chất đã nằm ngay trong câu hỏi.
Xét từng câu:
a) "Lại còn phải bảo cái đó à?" → Là câu hỏi tu từ.
Người nói không thật sự muốn hỏi, mà dùng hình thức câu hỏi để khẳng định: điều ấy quá hiển nhiên, ai cũng biết, *chẳng cần phải bảo/phải hỏi làm gì*. Câu mang sắc thái coi thường, bực bội.
b) "Những người quý phái mặc ngược hoa à?" → Không phải câu hỏi tu từ.
Đây là câu hỏi thật của ông Giuốc-đanh: ông ngạc nhiên, nghi ngờ và muốn bác phó may xác nhận xem điều đó có đúng không. Câu nhằm tìm câu trả lời nên là câu hỏi thông thường.
c) "Bác cho rằng tôi mặc thế này có vừa sát không?" → Không phải câu hỏi tu từ.
Ông Giuốc-đanh hỏi để biết ý kiến của bác phó may về bộ lễ phục có vừa vặn hay không — một câu hỏi thực sự cần được trả lời.
d) "Mày không thôi đi phỏng?" → Là câu hỏi tu từ.
Câu không nhằm hỏi mà thực chất là lời ra lệnh, đe dọa, buộc đối phương phải dừng lại ngay ("liệu hồn mà thôi đi"). Dùng hình thức câu hỏi để tăng sức mạnh của lời cảnh cáo, bộc lộ thái độ tức giận.
Kết luận: Hai câu hỏi tu từ là câu (a) "Lại còn phải bảo cái đó à?" và câu (d) "Mày không thôi đi phỏng?", vì cả hai đều không nhằm tìm câu trả lời mà để khẳng định điều hiển nhiên / bộc lộ thái độ (coi thường, đe dọa). Hai câu còn lại là câu hỏi thông thường vì người nói thật sự cần câu trả lời.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.