Giải Bài 3.3 trang 21 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Câu văn "Bài "Thu vịnh" có thần hơn hết, nhưng ta vẫn phải nhận bài "Thu điếu" là điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam (ở Bắc Bộ)." sử dụng thành phần biệt lập nào?
A. Thành phần tình thái
B. Thành phần cảm thán
C. Thành phần chêm xen (phụ chú)
D. Thành phần gọi – đáp
(văn bản: Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) — SGK Ngữ văn 8, tr. 63 – 64)
Gợi ý trả lời
Bước 1. Đọc kĩ câu văn và xác định bộ phận đặc biệt.
Câu văn: *Bài "Thu vịnh" có thần hơn hết, nhưng ta vẫn phải nhận bài "Thu điếu" là điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam (ở Bắc Bộ).*
Trong câu có một bộ phận được đặt trong dấu ngoặc đơn: "(ở Bắc Bộ)".
Bước 2. Nhận diện vai trò của bộ phận đó.
- Bộ phận "(ở Bắc Bộ)" không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc chính của câu; nếu bỏ đi, câu vẫn trọn nghĩa ngữ pháp.
- Nó được thêm vào nhằm bổ sung, giải thích rõ thêm cho cụm "mùa thu của làng cảnh Việt Nam" (xác định rõ là làng cảnh ở Bắc Bộ).
- Bộ phận này được tách biệt bằng dấu ngoặc đơn — một dấu hiệu hình thức tiêu biểu của thành phần chêm xen (phụ chú).
→ Đây chính là thành phần chêm xen (phụ chú): dùng để bổ sung chi tiết cho nội dung chính của câu, thường đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc sau dấu hai chấm.
Bước 3. Loại trừ các phương án còn lại.
- A. Tình thái: thể hiện cách nhìn, thái độ, độ tin cậy của người nói (ví dụ: *chắc chắn, có lẽ, hình như*). Câu không có từ ngữ như vậy → loại.
- B. Cảm thán: bộc lộ cảm xúc (ví dụ: *ôi, chao ôi, trời ơi*). Không có → loại.
- D. Gọi – đáp: dùng để tạo/duy trì quan hệ giao tiếp (ví dụ: *này, thưa, vâng, dạ*). Không có → loại.
Kết luận: Câu văn sử dụng thành phần chêm xen (phụ chú) — đó là bộ phận "(ở Bắc Bộ)".
Đáp án đúng: C.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.