Giải Bài tập 1 trang 42 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
(VIẾT) Tục ngữ có câu "Trâu buộc ghét trâu ăn.". Hãy lập dàn ý cho bài văn trình bày ý kiến của em về thói xấu được nói đến trong câu tục ngữ trên.
Gợi ý trả lời
Phân tích đề:
- Câu tục ngữ "Trâu buộc ghét trâu ăn.": con trâu bị buộc (không được ăn) tỏ ra ghen ghét con trâu được thả cho ăn. Hình ảnh ẩn dụ chỉ thói ganh ghét, đố kị của con người — khó chịu, bực tức khi thấy người khác hơn mình hoặc may mắn hơn mình.
- Yêu cầu: lập dàn ý cho bài văn nghị luận trình bày ý kiến về thói xấu đó (không viết thành bài hoàn chỉnh).
Dưới đây là dàn ý ba phần theo đúng cách trình bày bài nghị luận ở SGK Ngữ văn 8.
---
a) Mở bài
- Dẫn dắt và nêu vấn đề: từ câu tục ngữ "Trâu buộc ghét trâu ăn.", giới thiệu thói xấu được nói đến là lòng ganh ghét, đố kị.
- Nêu khái quát ý kiến của em: đó là một thói xấu cần phê phán và loại bỏ.
b) Thân bài
*Ý 1 — Giải thích:*
- Nghĩa đen: con trâu bị buộc không được ăn nên ghét con trâu đang thong thả ăn cỏ.
- Nghĩa bóng (bài học): câu tục ngữ chỉ thói ganh ghét, đố kị — cảm giác khó chịu, tức tối khi thấy người khác hơn mình, được hơn mình.
*Ý 2 — Biểu hiện của thói đố kị:*
- Không vui, thậm chí bực bội trước thành công, may mắn hay ưu điểm của người khác.
- Hay so sánh hơn thua, nói xấu, dèm pha, bới móc để hạ thấp người khác.
- Tìm cách cản trở, phá hoại thay vì cố gắng vươn lên.
*Ý 3 — Tác hại:*
- Với bản thân: tâm hồn luôn nặng nề, nhỏ nhen, không thấy thanh thản; đánh mất thời gian, động lực lẽ ra dành để tiến bộ.
- Với mối quan hệ: làm rạn nứt tình bạn, tình đồng nghiệp, gây mất đoàn kết, chia rẽ.
- Với tập thể, xã hội: kìm hãm sự phát triển chung, tạo môi trường thiếu lành mạnh.
*Ý 4 — Nguyên nhân:*
- Thiếu tự tin, mặc cảm, không chịu thừa nhận hạn chế của mình.
- Lối sống ích kỉ, hẹp hòi, hiếu thắng; chưa biết trân trọng và học hỏi người khác.
*Ý 5 — Bày tỏ ý kiến, bàn luận mở rộng:*
- Khẳng định đố kị là thói xấu cần phê phán; cần phân biệt với sự thi đua, phấn đấu lành mạnh (lấy thành công của người khác làm động lực để cố gắng).
- Mỗi người nên rèn lòng bao dung, biết vui với thành công của người khác, lấy đó làm gương để tự hoàn thiện mình.
*Ý 6 — Liên hệ bản thân:*
- Rút ra bài học: sống chân thành, nỗ lực bằng chính khả năng của mình, không ganh tị với bạn bè.
c) Kết bài
- Khẳng định lại: ganh ghét, đố kị là thói xấu đáng chê trách.
- Lời nhắn: hãy rèn luyện lối sống rộng lượng, biết trân trọng người khác để bản thân và cuộc sống tốt đẹp hơn.
---
Kiểm tra lại: đề yêu cầu *lập dàn ý* (không phải bài hoàn chỉnh) về thói xấu trong câu tục ngữ → thói ganh ghét, đố kị; dàn ý đã đủ ba phần Mở – Thân – Kết, phần Thân bài triển khai theo trình tự giải thích → biểu hiện → tác hại → nguyên nhân → ý kiến → liên hệ, hợp lí và đúng trọng tâm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.