Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 1, câu 2 trang 28 SBT Ngữ văn 8

Bài 9. Hôm nay và ngày mai   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong văn bản, phần giải thích hiện tượng lũ nói chung, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng đóng vai trò như thế nào trong việc thể hiện mục đích viết của tác giả?
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ (SGK tr. 89 – 92))

Gợi ý trả lời

Xác định yêu cầu: Chỉ ra vai trò của phần giải thích hiện tượng lũ (lũ nói chung và lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng) đối với việc thể hiện mục đích viết của tác giả.

Bước 1. Nhắc lại mục đích viết của văn bản

Văn bản *Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ* là văn bản thông tin có tính thuyết phục. Mục đích của tác giả là làm cho người đọc thay đổi cách nhìn về lũ: lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long không phải là thiên tai đáng sợ mà là một hiện tượng tự nhiên có ích, từ đó kêu gọi con người chuyển từ tâm thế “sống chung với lũ” sang “chào đón lũ”.

Bước 2. Nội dung của phần giải thích hiện tượng lũ

- Giải thích lũ nói chung: nêu bản chất, nguyên nhân hình thành lũ, phân biệt rõ khái niệm “lũ” với “lụt”.
- Giải thích lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng: đây là lũ theo mùa, diễn ra đều đặn, hiền hoà; lũ mang theo phù sa bồi đắp cho đồng ruộng, mang nguồn lợi thuỷ sản, thau chua rửa mặn, vệ sinh đồng ruộng… tức là đem lại nhiều lợi ích cho đời sống và sản xuất của người dân.

Bước 3. Xác định vai trò của phần giải thích

- Phần giải thích đóng vai trò là cơ sở khoa học, là tiền đề (luận cứ) vững chắc cho quan điểm mà tác giả muốn khẳng định. Khi hiểu đúng bản chất và lợi ích của lũ, người đọc mới có căn cứ để đồng tình với đề xuất “chào đón lũ”.
- Phần giải thích giúp tháo gỡ định kiến lâu nay coi lũ chỉ là tai hoạ, nhờ đó dọn đường cho tư tưởng mới của tác giả, làm cho lời kêu gọi trở nên hợp lí, thuyết phục chứ không áp đặt.
- Nhờ cách lí giải rõ ràng, có căn cứ, văn bản tăng tính khách quan và sức thuyết phục, giúp tác giả đạt được mục đích viết: thuyết phục người đọc thay đổi nhận thức và cách ứng xử với lũ.

Kết luận: Phần giải thích hiện tượng lũ là nền tảng kiến thức, là luận cứ tạo cơ sở và sức thuyết phục cho toàn văn bản; nó trực tiếp phục vụ, làm sáng tỏ và củng cố cho mục đích viết của tác giả.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.