Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 1, câu 4 trang 28 SBT Ngữ văn 8

Bài 9. Hôm nay và ngày mai   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả đã thể hiện quan điểm gì về khẩu hiệu “sống chung với lũ”? Theo em, quan điểm đó đã được trình bày thuyết phục chưa? Vì sao?
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ (SGK tr. 89 – 92))

Gợi ý trả lời

a) Quan điểm của tác giả về khẩu hiệu "sống chung với lũ"

Trong văn bản *Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ*, tác giả cho rằng khẩu hiệu "sống chung với lũ" tuy đã quen thuộc nhưng vẫn còn mang tâm thế bị động, đối phó:

- "Sống chung" hàm ý coi lũ là một tai hoạ, một mối nguy bắt buộc phải chịu đựng, phải né tránh, phải chống đỡ. Con người ở thế "cam chịu", tìm cách thích nghi để tồn tại bên cạnh lũ chứ chưa thực sự coi lũ là bạn.
- Cách nhìn ấy chưa thấy hết mặt tích cực, nguồn lợi to lớn mà mùa nước nổi mang lại cho đồng bằng sông Cửu Long: bồi đắp phù sa, làm giàu cho đất, mang lại tôm cá, thau chua rửa mặn, duy trì sự trù phú của cả vùng châu thổ.

Từ đó, tác giả không phủ nhận hoàn toàn khẩu hiệu cũ, nhưng cho rằng cần thay đổi tư duy, chuyển sang "chào đón lũ" — tức là chủ động đón nhận lũ như một phần tất yếu và quý giá của tự nhiên, biết tận dụng nguồn lợi của lũ để phát triển bền vững, thay vì chỉ lo phòng, chống, né tránh.

b) Đánh giá: quan điểm đó đã được trình bày thuyết phục hay chưa? Vì sao?

Theo em, quan điểm của tác giả đã được trình bày khá thuyết phục, vì:

- Lí lẽ rõ ràng, có cơ sở khoa học: Tác giả phân tích cơ chế hình thành và vai trò của lũ đối với đồng bằng sông Cửu Long — lũ mang phù sa bồi đắp, tái tạo độ phì nhiêu cho đất, cung cấp nguồn thuỷ sản, rửa phèn, rửa mặn. Những lí lẽ này giúp người đọc hiểu vì sao không nên chỉ coi lũ là tai hoạ.
- Bằng chứng gắn với thực tiễn đời sống: Dẫn chứng về mùa nước nổi, về sinh kế của người dân miền Tây, về hệ quả khi thiếu lũ (đất bạc màu, sạt lở, xâm nhập mặn)… đều lấy từ thực tế vùng châu thổ nên đáng tin, gần gũi và dễ đồng tình.
- Lập luận chặt chẽ, hướng tới mục đích tích cực: Tác giả không bác bỏ cực đoan khẩu hiệu cũ mà chỉ ra giới hạn của nó rồi đề xuất cách nhìn mới phù hợp hơn với sự phát triển bền vững và với quy luật tự nhiên. Cách lập luận "nêu vấn đề – phân tích – đề xuất" khiến quan điểm giàu sức thuyết phục.

*Có thể nói thêm:* ở một vài điểm, nếu tác giả bổ sung thêm số liệu cụ thể (lượng phù sa, sản lượng thuỷ sản mùa lũ, so sánh những năm có lũ và không có lũ) thì lí lẽ sẽ càng vững chắc hơn nữa. Nhưng nhìn chung, với hệ thống lí lẽ và bằng chứng xác đáng, gắn với thực tiễn, quan điểm của tác giả đã đủ sức thuyết phục người đọc đồng tình với việc chuyển từ "sống chung với lũ" sang "chào đón lũ".

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.