Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 3 trang 47 SBT Ngữ văn 8

Ôn tập (truyện lịch sử) — Trả lời các câu hỏi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu cảm nhận của em về phẩm chất, nhân cách của nhân vật Nguyễn Trãi qua đoạn trích.

Gợi ý trả lời

Cảm nhận về phẩm chất, nhân cách của nhân vật Nguyễn Trãi qua đoạn trích

Qua đoạn trích (thuộc thể loại truyện lịch sử viết về Nguyễn Trãi), nhân vật Nguyễn Trãi hiện lên là một con người lớn cả về tài năng lẫn nhân cách, để lại trong em niềm cảm phục và kính trọng sâu sắc. Có thể cảm nhận vẻ đẹp ở ông qua những phương diện sau:

a) Một bậc đại trí, tài năng kiệt xuất, hết lòng vì nước vì dân

Nguyễn Trãi là người có tầm nhìn xa trông rộng, mưu lược hơn người. Ông không chủ trương dùng bạo lực hay chém giết mà đề cao sức mạnh của chính nghĩa, của lòng dân — tư tưởng "lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo". Mọi suy nghĩ, kế sách của ông đều hướng tới mục đích cao nhất là đánh đuổi giặc ngoại xâm, đem lại cuộc sống yên bình cho muôn dân. Đó là biểu hiện của một tấm lòng yêu nước, thương dân tha thiết.

b) Một nhân cách trung nghĩa, ngay thẳng, giàu khí tiết

Ở Nguyễn Trãi sáng lên tấm lòng trung quân ái quốc và sự cương trực, thẳng thắn. Dù ở hoàn cảnh nào, ông vẫn giữ vững lí tưởng, đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Ông dám nói lên chính kiến, không xu nịnh, không vì quyền lợi riêng mà bán rẻ lương tâm. Khí tiết thanh cao ấy khiến nhân cách ông ngời sáng giữa những toan tính, hiểm độc của chốn quan trường.

c) Một tâm hồn nhân hậu, bao dung, trọng tình người

Nguyễn Trãi còn là con người có tấm lòng khoan dung, nhân ái. Ông thấu hiểu nỗi khổ của dân lành, cảm thông với số phận con người, và ngay cả với kẻ thù thua trận, ông cũng chủ trương mở đường hiếu sinh. Tình yêu thương con người, lòng vị tha ấy làm nên chiều sâu nhân văn trong nhân cách của ông.

d) Một cuộc đời thanh bạch nhưng chịu nhiều oan khuất

Đằng sau tài năng và cống hiến lớn lao, cuộc đời Nguyễn Trãi lại gặp bi kịch, oan khuất. Chi tiết ấy càng tô đậm phẩm chất cao đẹp của ông, đồng thời gợi trong lòng người đọc niềm xót xa, thương cảm và sự trân trọng đối với một nhân cách lớn của lịch sử dân tộc.

Khái quát: Qua đoạn trích, Nguyễn Trãi hiện lên vừa là một anh hùng dân tộc tài ba, vừa là một nhà nhân đạo, nhà văn hóa lớn với nhân cách thanh cao, trong sáng. Vẻ đẹp của ông là sự kết tinh của trí tuệ, lòng yêu nước, tình thương dân và khí tiết của người quân tử. Nhân vật ấy khơi dậy trong em niềm tự hào về truyền thống dân tộc và ý thức sống có lí tưởng, biết yêu thương, cống hiến cho đất nước.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.