Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 4 trang 39 SBT Ngữ văn 8

Đọc hiểu văn bản: Hải Phòng với tác phẩm "Cửa biển" của tôi (Nguyên Hồng)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy nêu một số câu văn, đoạn văn mà em cho là tác giả đặc biệt nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa cuộc đời thực và thế giới nhân vật, cuộc sống được biểu hiện trong tác phẩm.
(văn bản: Hải Phòng với tác phẩm "Cửa biển" của tôi – Nguyên Hồng)

Gợi ý trả lời

Câu 4 (trang 40, SBT Ngữ văn 8 KNTT)

Đề bài yêu cầu nêu một số câu văn, đoạn văn mà tác giả Nguyên Hồng đặc biệt nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa cuộc đời thực và thế giới nhân vật, cuộc sống được biểu hiện trong tác phẩm "Cửa biển".

a) Cách làm

Đây là bài nghị luận – hồi ức của chính nhà văn nói về quá trình ra đời bộ tiểu thuyết "Cửa biển". Vì vậy, em cần đọc kĩ văn bản và chọn ra những câu, đoạn mà ở đó tác giả trực tiếp khẳng định: những con người, cảnh vật, số phận có thật ở Hải Phòng đã trở thành chất liệu, thành nhân vật và đời sống trong trang viết của ông. Khi trích, mỗi câu/đoạn nên kèm một lời chỉ ra "mối quan hệ thực – tác phẩm" được thể hiện ở đó.

b) Một số câu văn, đoạn văn tiêu biểu (dẫn chứng gợi ý)

- Những câu tác giả khẳng định Hải Phòng – mảnh đất, con người thật – chính là nguồn cội, là "nguyên mẫu" làm nên tác phẩm: nhà văn nhắc đến cửa biển, bến cảng, những phố thợ, xóm nghèo, người lao động lam lũ mà ông từng sống cùng, coi đó là nơi "Cửa biển" được thai nghén.

- Những câu cho thấy nhân vật trong truyện được dựng lên từ những con người có thật ông đã gặp, đã quen: tác giả nói rõ mình mang bóng dáng, cảnh ngộ, tính cách của những người lao động Hải Phòng vào trang sách, khiến nhân vật "sống" như người thật ngoài đời.

- Những đoạn bộc lộ tình cảm gắn bó máu thịt của nhà văn với quê hương thứ hai: nhờ yêu thương, thấu hiểu và cùng chung số phận với những con người nơi cửa biển mà ông mới viết được chân thực, xúc động đến thế.

- Những câu nhấn mạnh vai trò của vốn sống, sự trải nghiệm trực tiếp: tác giả cho rằng tác phẩm có được là vì ông đã lăn lộn, chứng kiến, nếm trải chính cuộc sống ấy – cuộc đời thực là "bột" để "gột nên hồ" thành thế giới nghệ thuật.

c) Nhận xét chung

Qua các câu, đoạn trên, có thể thấy Nguyên Hồng khẳng định một quan niệm sáng tác: văn học bắt nguồn từ hiện thực đời sống. Thế giới nhân vật và cuộc sống trong "Cửa biển" không phải là sản phẩm tưởng tượng thuần túy mà là sự kết tinh từ những con người, cảnh ngộ, số phận có thật ở Hải Phòng mà nhà văn đã gắn bó, yêu thương sâu nặng. Chính mối quan hệ mật thiết giữa cuộc đời thực và trang viết đã làm nên sức sống chân thực, cảm động của tác phẩm.

*(Lưu ý: Khi làm bài, em hãy mở đúng văn bản trong SBT và chép lại nguyên văn các câu/đoạn mình chọn, đặt trong dấu ngoặc kép rồi phân tích ngắn gọn.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.