Giải Bài 5 trang 5 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Quân pháp vô thân, hầu không có phận sự ở đây, nên trở ra cho anh em làm việc. Trong câu này, quân pháp vô thân là:
A. Một thành ngữ thuần Việt
B. Một cụm động từ có yếu tố Hán Việt
C. Một cụm tính từ có yếu tố Hán Việt
D. Một thành ngữ có yếu tố Hán Việt
(văn bản: Lá cờ thêu sáu chữ vàng (Nguyễn Huy Tưởng))
Gợi ý trả lời
Phân tích cụm từ "quân pháp vô thân"
a) Xác định nghĩa và cấu tạo:
- "Quân pháp vô thân" là một tổ hợp cố định (không thể thay thế, đảo trật tự hay chêm xen từ khác), mang nghĩa khái quát: *phép nước, luật quân đội thì không vị nể người thân thích, ai phạm cũng bị xử như nhau*. Đặc điểm "cố định về cấu tạo + nghĩa hàm ẩn, khái quát" cho thấy đây là một thành ngữ, không phải cụm động từ hay cụm tính từ thông thường (cụm động/tính từ do người nói tự ghép theo nhu cầu, có thể thay đổi tự do).
b) Xác định nguồn gốc các yếu tố:
- *quân* (quân đội), *pháp* (phép, luật), *vô* (không), *thân* (người thân) — cả bốn tiếng đều là yếu tố Hán Việt (vay mượn từ tiếng Hán).
- Vì vậy đây không phải thành ngữ thuần Việt (loại A).
c) Kết luận:
- Là thành ngữ (loại bỏ B, C) và được tạo bởi các yếu tố Hán Việt (loại bỏ A) → "quân pháp vô thân" là *một thành ngữ có yếu tố Hán Việt*.
Đáp án: D.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.