Sách bài tập Sinh học 10

Giải Câu 10 trang 23 SBT Sinh học 10

Bài 8. Tế bào nhân thực (cấu trúc và chức năng các bào quan, màng sinh chất)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong cơ thể động vật, hai tế bào nhận biết nhau dựa vào đặc điểm cấu tạo nào trên tế bào? Nêu một số vai trò quan trọng của sự nhận biết tế bào trong các hoạt động sống của động vật.

Lời giải

a) Hai tế bào nhận biết nhau dựa vào đặc điểm cấu tạo nào?

Trên màng sinh chất của tế bào có các phân tử glicôprôtêin (prôtêin liên kết với chuỗi carbohydrate) và glicôlipid (lipid liên kết với chuỗi carbohydrate) phân bố ở mặt ngoài của màng.

Các chuỗi carbohydrate (đường) gắn trên những phân tử này đóng vai trò là "dấu chuẩn" (dấu hiệu nhận biết) đặc trưng cho từng loại tế bào. Nhờ sự khác nhau về thành phần và cách sắp xếp của các chuỗi carbohydrate này mà các tế bào có thể nhận biết nhau và nhận biết các tế bào lạ.

→ Vậy hai tế bào trong cơ thể động vật nhận biết nhau dựa vào các "dấu chuẩn" là glicôprôtêin (và glicôlipid) đặc trưng trên màng sinh chất.

b) Một số vai trò quan trọng của sự nhận biết tế bào:

- Giúp các tế bào cùng loại nhận biết và liên kết với nhau để tạo nên các mô, cơ quan trong quá trình phát triển của cơ thể.

- Giúp hệ miễn dịch phân biệt tế bào của cơ thể ("tế bào ta") với tế bào lạ (vi khuẩn, virus, tế bào bệnh, tế bào ghép...), từ đó phát hiện và tiêu diệt tác nhân gây bệnh, bảo vệ cơ thể.

- Là cơ sở của hiện tượng thải loại mô, cơ quan ghép khi cấy ghép không phù hợp (do nhận biết "dấu chuẩn" lạ).

- Tham gia vào quá trình thu nhận và truyền thông tin giữa các tế bào (tế bào đích nhận biết tín hiệu như hormone, chất dẫn truyền thần kinh...), giúp phối hợp nhịp nhàng các hoạt động sống.

Đáp số

Nhận biết nhau nhờ các "dấu chuẩn" là glicôprôtêin (và glicôlipid) đặc trưng trên màng sinh chất, bản chất quyết định là các chuỗi carbohydrateVai trò: liên kết tạo mô – cơ quan; miễn dịch phân biệt tế bào lạ; thải loại mô ghép; thu nhận và truyền thông tin giữa các tế bào

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.