Sách bài tập Sinh học 10

Giải Câu 7 trang 7 SBT Sinh học 10

Các phương pháp nghiên cứu và học tập môn Sinh học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thế nào là suy luận diễn giải? Suy luận diễn giải được sử dụng trong nghiên cứu và trong đời sống như thế nào?

Lời giải

Suy luận diễn giải (suy luận diễn dịch) là gì?

Suy luận diễn giải (còn gọi là suy luận diễn dịch) là cách suy luận đi từ cái chung, tổng quát (một nguyên lí, một quy luật, một giả thuyết đã có) để rút ra kết luận về cái riêng, cái cụ thể. Nói cách khác, dựa trên một điều đã được thừa nhận là đúng với cả một nhóm, ta suy ra điều phải đúng cho từng trường hợp riêng lẻ thuộc nhóm đó.

Cách sử dụng suy luận diễn giải:

a) Trong nghiên cứu khoa học: Suy luận diễn giải được dùng để đưa ra các hệ quả, dự đoán (điều tiên đoán) từ một giả thuyết, rồi từ đó thiết kế thí nghiệm hoặc quan sát để kiểm chứng. Nếu xuất phát từ nguyên lí/giả thuyết chung mà suy ra được một kết quả cụ thể, và thực nghiệm cho thấy kết quả đó đúng, thì giả thuyết được củng cố.

*Ví dụ:* Từ nguyên lí chung "mọi tế bào đều được sinh ra từ tế bào có trước", ta suy ra điều cụ thể: một vi khuẩn mới cũng phải sinh ra từ một vi khuẩn đã có trước đó → dự đoán này được dùng để thiết kế thí nghiệm kiểm tra.

b) Trong đời sống: Suy luận diễn giải giúp ta vận dụng những hiểu biết, quy luật chung đã biết để giải thích và xử lí các tình huống cụ thể hằng ngày, nhờ đó đưa ra quyết định hoặc dự đoán hợp lí cho từng trường hợp.

*Ví dụ:* Biết quy luật chung "thực phẩm để lâu ngoài không khí ở nơi ấm nóng thì dễ bị vi khuẩn làm hỏng", khi thấy một món ăn đã để qua đêm ngoài trời nóng, ta suy ra món ăn cụ thể này có thể đã hỏng nên không dùng.

Đáp số

Suy luận diễn giải: suy luận đi từ cái chung (nguyên lí, quy luật) → rút ra kết luận cho cái riêng, cụ thểTrong nghiên cứu: từ giả thuyết/nguyên lí chung suy ra hệ quả, dự đoán cụ thể để thiết kế thí nghiệm kiểm chứngTrong đời sống: vận dụng quy luật chung đã biết để giải thích, xử lí các tình huống cụ thể hằng ngày

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.